کتاب تمدن قدیم اثر فوستل دوکولانژ، ترجمه نصرالله فلسفی، انتشارات اساطیر

در این کتاب، فوستل دوکولانژ تاریخ اجتماعی سرزمین‌های ساحل شمالی بحرالروم را از آغاز شکل‌گیری اجتماعات انسانی تا دوران استیلای روم روایت می‌کند. تا سال ۱۸۶۴، مورخان بسیاری درباره تاریخ باستانی یونان و روم آثار متعددی نوشته بودند، اما هیچ‌یک نتوانسته بودند همچون دوکولانژ زندگی اجتماعی این دو تمدن را با چنین دقت، وضوح و روشنی بازنمایی کنند. دوکولانژ نشان داد که در روزگاران کهن، پایه و اساس حکومت‌ها بر باورها و اعتقادات دینی استوار بوده است. او ثابت کرد که انسان در تمام جنبه‌های زندگی فردی و اجتماعی خود ـ از ازدواج و مالکیت گرفته تا وراثت، تشکیل انجمن‌ها، ایجاد اجتماعات و حتی تأسیس شهرها ـ به شدت تحت تأثیر باورهای دینی قرار داشته و تمامی قوانین و وظایف اجتماعی خویش را بر همان بنیاد بنا می‌کرده است.