کتاب فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی اثر حمیدرضا قلیچ خانی، انتشارات روزنه

کتاب حاضر به قلم «حمیدرضا قلیچ‌خانی» نگاشته شده و دربردارنده‌ی «فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی» و هنرهای وابسته است. این اثر ارزشمند، مجموعه‌ای جامع از اصطلاحات و تعابیر تخصصی خوشنویسی را در اختیار پژوهشگران، هنرجویان و علاقه‌مندان به این هنر قرار می‌دهد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، خوشنویسی در ایران با استقبال گسترده‌ای مواجه شد و برگزاری جلسات آموزشی توانست شمار زیادی از علاقه‌مندان را جذب کند. به‌دلیل ماهیت کاربردی خوشنویسی، این هنر در آن دوره پاسخگوی نیاز بازار بود و در طراحی جلد کتاب، پوستر، منسوجات و محصولات هنری گوناگون جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد. با این حال، در سال‌های اخیر با گسترش فناوری و ابزارهای دیجیتال، بسیاری از کارکردهای سنتی خوشنویسی کمرنگ شده و حضور پررنگ آن در فعالیت‌های فرهنگی و هنری کاهش یافته است. این تغییر موجب دوری تدریجی جامعه از کاربرد مستقیم خوشنویسی و خط در زندگی روزمره شده است. فرایند انتخاب و گردآوری واژگان در این کتاب بر پایه‌ی نیاز خوشنویسان، هنرمندان، محققان و همچنین دانشجویان رشته‌های هنرهای تجسمی صورت گرفته است. هدف نویسنده آن بوده که مجموعه‌ای دقیق و کاربردی از اصطلاحات را برای استفاده‌ی آموزشی و پژوهشی در اختیار خوانندگان قرار دهد. مطالب کتاب «فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی» در چهار بخش اصلی تدوین شده است: بخش نخست به لغات و اصطلاحات تخصصی خوشنویسی می‌پردازد؛ از انواع خطوط و ابزار نگارش گرفته تا اصول و قواعد عمومی و اختصاصی که برخی از آن‌ها در رساله‌های قدیمی نیز ثبت شده‌اند. بخش دوم شامل اصطلاحات کلیدی در هنرها و صنایع وابسته، همچون کاشی‌کاری، معرق، نقاشی و چاپ است؛ مواردی که در پیوند مستقیم با خوشنویسی قرار دارند. بخش سوم به معرفی اصطلاحات رایج در هنرهای تزئینی و شاخه‌های وابسته همچون تذهیب، قلم‌زنی و مرکب‌سازی اختصاص دارد. در نهایت، بخش چهارم اصطلاحات مهم طراحی حروف را بررسی می‌کند؛ اصطلاحاتی که از گذشته تاکنون در مشاغل سنتی خوشنویسی کاربرد داشته و در نیم قرن اخیر نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از هنر گرافیک محسوب می‌شوند. کتاب «فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی» نوشته‌ی «حمیدرضا قلیچ‌خانی» منبعی مرجع و ارزشمند برای علاقه‌مندان خوشنویسی، پژوهشگران و دانشجویان هنر به شمار می‌رود؛ اثری که با گردآوری دقیق اصطلاحات و تعابیر تخصصی، دریچه‌ای تازه برای شناخت هنر خطاطی و نقش تاریخی آن در فرهنگ و هنر ایران می‌گشاید.