کتاب مجالس سبعه اثر جلال الدین محمد بلخی(مولانا)، انتشارات مولی

کتاب «مجالس سبعه بر اساس نسخۀ موزه مولانا» اثری ارزشمند از «مولانا جلال‌الدین محمد بلخی» است که به همت «سلمان مفید» گردآوری و تصحیح شده است. این کتاب بر پایه اسناد پراکنده‌ای شکل گرفته که از سخنان و گفت‌وگوهای مولانا به یادگار مانده است. در سنت مجلس‌گویی، معمولاً پیش از آغاز خطبه، تلاوت آیاتی از قرآن کریم خوانده می‌شد و سپس خطبه‌ای عربی آغازگر مجلس بود. محور اصلی این خطبه‌ها، همانند رویکرد مولانا در دیگر آثارش، ستایش پروردگار، صلوات بر پیشوایان دین و شکرگزاری از نعمت‌های الهی بود. در ادامه‌ی برخی مجالس، به زبان فارسی نیز مناجاتی مسجع تلاوت می‌شد. خطبه‌ها معمولاً با ذکر حدیثی آغاز می‌گرفت که توضیح و شرح آن، محور کلی مجلس به شمار می‌آمد. مولانا در ضمن شرح حدیث، داستان‌ها و حکایات گوناگونی بیان می‌کرد و سپس با بهره‌گیری از شعر، امثال و حکمت‌های پندآموز، پیام سخن خود را عمیق‌تر می‌ساخت. حکایات در پاره‌ای از مجالس طولانی و گسترده‌اند، مانند داستان صیصا در مجلس نخست، و در برخی دیگر کوتاه و موجزند. همین امر باعث شده است که کتاب «مجالس سبعه» وحدتی هم‌سان در حجم نداشته باشد؛ به گونه‌ای که مجلس اول طولانی‌ترین و مجلس ششم کوتاه‌ترین آنها به شمار می‌رود. علاوه بر احادیث، مولانا به تفسیر و تحلیل آیات قرآن کریم نیز توجه ویژه داشته است. گسترده‌ترین نمونه‌ی این تفاسیر، شرح تفصیلی عبارت «بسم‌الله الرحمن الرحیم» در مجلس نخست است. کهن‌ترین نسخه‌ی موجود از «مجالس سبعه»، نسخه‌ی شماره‌ی هفتاد و نه است که در موزه‌ی مولانا در قونیه نگهداری می‌شود. این نسخه مجموعه‌ای از رساله‌های مولانا و یاران او را در بر دارد که «مجالس سبعه» چهارمین رساله‌ی این مجموعه به شمار می‌آید. تاریخ نگارش نسخه‌ی مذکور در پایان اثر ثبت شده و به سال ۷۵۳ هجری قمری بازمی‌گردد؛ یعنی ۷۹ سال پس از وفات «مولانا جلال‌الدین محمد بلخی». کتاب حاضر براساس همین نسخه‌ی ارزشمند تدوین شده و «سلمان مفید» با به‌کارگیری رسم‌الخط امروزی آن را ویرایش و بازخوانی کرده است.