کتاب داستانهای کهن ایرانی اثر محمدبن جریر طبری، انتشارات خلاق

کتاب «تاریخ طبری» یا همان «تاریخ الرسل و الملوک» یکی از ارزشمندترین و جامع‌ترین منابع تاریخی دوره اسلامی است. این اثر به زبان عربی و به قلم محمد بن جریر طبری، تاریخ‌نگار و پژوهشگر برجسته ایرانی ـ مسلمان در اواخر سده سوم هجری قمری نوشته شده است. طبری در میان تاریخ‌نگاران مسلمان، جایگاه ویژه‌ای دارد و آثار او از معتبرترین منابع تاریخ اسلام و جهان به شمار می‌رود. تاریخ طبری با روایت خلقت آغاز می‌شود و سپس داستان پیامبران و پادشاهان کهن را بازگو می‌کند. پس از آن، طبری به تاریخ سلسله‌های پادشاهی ایران، به‌ویژه ساسانیان، پرداخته و در ادامه زندگی پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص)، را شرح می‌دهد. وقایع پس از آغاز تاریخ اسلامی، هم‌زمان با هجرت به مدینه، به ترتیب سال‌های هجری تنظیم شده و تا سال ۲۹۳ هجری قمری ادامه می‌یابد. این کتاب عظیم به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود: ۱. تاریخ پیش از اسلام: مهم‌ترین و مشهورترین بخش کتاب است که نویسنده آن را پس از پایان نگارش تفسیر طبری (تفسیر قرآن کریم) تألیف کرده است. ۲. تاریخ پس از اسلام: در این بخش، طبری رویدادها را به شیوه وقایع‌نگاری ثبت کرده است. گفتنی است که بخش پس از اسلام خود شامل سه قسمت مجزا می‌شود. یکی از نکات قابل توجه درباره تاریخ طبری، زمان آغاز نگارش آن است. برخی منابع معتقدند طبری از سال ۲۱۰ هجری قمری نگارش تاریخ خود را شروع کرده است. در مقابل، برخی دیگر بر این باورند که بخش مربوط به خلفای عباسی را در اثری مستقل با عنوان «القطعین» نوشته است. این موضوع نشان می‌دهد طبری تاریخ خود را تا عصر عباسیان ادامه داده و این دوره، نقطه پایانی روایت‌های او به شمار می‌آید. تاریخ طبری نه تنها یکی از مهم‌ترین منابع برای شناخت تاریخ اسلام و ایران باستان است، بلکه از جنبه ادبی و فرهنگی نیز جایگاهی ویژه در میان آثار مکتوب جهان اسلام دارد.