کتاب کوسه شکم‌‌پر 12میلیون دلاری اثر دن تامپسون، ترجمه اشکان زهرائی، انتشارات بیدگل

چرا یک بانکدار هوشمند سرمایه‌گذاری در نیویورک حاضر می‌شود ۱۲ میلیون دلار برای یک لاشه شکسته از کوسه پرداخت کند؟ یا چگونه ممکن است نقاشی قطره‌ای شماره پنجِ جکسون پولاک با قیمتی حیرت‌انگیز، یعنی ۱۴۰ میلیون دلار، به فروش برسد؟ از همان آغاز باید گفت که این پرسش‌ها در کتابی جذاب، سرگرم‌کننده و در عین حال کاملاً جدی با عنوان «کوسه ۱۲ میلیون دلاری» مطرح می‌شوند. این اثر به قلم «دن تامپسون» نوشته شده و نگاهی نوآورانه به اقتصاد و روان‌شناسی در دنیای هنر معاصر می‌اندازد. نویسنده با طرح پرسش‌هایی که برای هر خریدار آثار هنری به وجود می‌آید، ذهن مخاطب را به چالش می‌کشد. تامپسون از جمله به این پرسش اساسی می‌پردازد که چرا تنها در سال ۲۰۰۶ ـ و سپس با فاصله‌ای شگفت‌انگیز در سال ۲۰۰۷ ـ آثار ۱۳۱ هنرمند معاصر رکوردهای تازه‌ای در بازار جهانی هنر ثبت کردند. او تلاش می‌کند نشان دهد چه عواملی باعث می‌شوند که اثری خاص ارزشمند و گران‌قیمت شود، در حالی‌که آثار بسیاری دیگر در حاشیه قرار می‌گیرند و به چشم نمی‌آیند. این کتاب بی‌پروا به سراغ موضوعاتی چون پول، شهوت و خودبزرگ‌بینی پنهان در جهان هنر می‌رود. تامپسون برای نخستین بار ساختار اقتصادی و استراتژی‌های بازاریابی‌ای را بررسی می‌کند که بازار هنر مدرن را قادر می‌سازد چنین قیمت‌های نجومی و شگفتی‌آوری را ایجاد کند. او با انجام مصاحبه‌هایی با مدیران خانه‌های حراج، نمایندگان گالری‌ها، هنرمندان و همچنین خریدارانی که چرخه این بازار را می‌گردانند، به نتایج خیره‌کننده‌ای دست می‌یابد. «کوسه ۱۲ میلیون دلاری» نه‌تنها خواننده را تا پایان در دنیای عجیب هنر مدرن بیدار و کنجکاو نگه می‌دارد، بلکه نشان می‌دهد آنچه پشت پرده این معاملات کلان قرار دارد، موضوعی بسیار فراتر از ارزش ذاتی آثار هنری است. در نهایت باید اذعان کرد که همین کوسه ۱۲ میلیون دلاری، واقعیت‌هایی را برملا می‌کند که حتی خریداران حرفه‌ای و باتجربه حراج‌ها نیز همیشه به آن آگاه نیستند.