کتاب شنل‌پاره اثر نینا بربروا، ترجمه فاطمه ولیانی، انتشارات ماهی

رمان «شنل پاره» اثر نینا بربروا، نویسنده برجسته روس، داستانی عمیق و تأثیرگذار درباره نسلی سرگشته و بی‌رویا روایت می‌کند؛ نسلی که انقلاب روسیه، جنگ‌های جهانی و تباهی زندگی شخصی را تجربه کرده است. این کتاب همچون ماشین زمان، خواننده را به فضای پترزبورگ و پاریس در نیمه نخست قرن بیستم می‌برد و از خلال سرگذشت شخصیت‌های محدود خود، تصویری پررنگ از زندگی انسان‌هایی تنها و خسته به دست می‌دهد. یکی از ویژگی‌های مهم «شنل پاره» حضور شخصیت‌های اندک در روایت است. این موضوع باعث می‌شود خواننده در روند ماجراها سردرگم نشود و بتواند با شخصیت‌ها ارتباطی نزدیک‌تر و عاطفی‌تر برقرار کند. شخصیت اصلی و راوی رمان، دختری به نام «ساشا» است. او در تمام داستان، دلبستگی خاصی به خواهر بزرگ‌ترش، «آریان»، دارد؛ اما رمان بیش از آنکه درباره عشق و وابستگی باشد، درباره تنهایی انسان‌هایی است که با وجود گناهان کوچک و به ظاهر معصومانه‌شان، توان پذیرش تغییرات را ندارند و زیر بار ناامیدی، زندگی‌شان به خاموشی و افسردگی می‌گراید. «شنل پاره» زندگی یک خانواده سه‌نفره روس را روایت می‌کند: پدری با دو دختر به نام‌های آریان و ساشا. ساشا تنها ۹ ساله بود که مادرش از دنیا رفت و این واقعه، زندگی خانواده را در مدت کوتاهی دگرگون ساخت. آن‌ها در سال‌های پرآشوب روسیه همراه پدرشان در شهر پترزبورگ زندگی می‌کردند. رابطه صمیمانه ساشا و آریان ادامه داشت تا زمانی که پای مردی هنرمند به زندگی آریان باز شد؛ مردی متفاوت که از آزادی و تحول سخن می‌گفت و او را از دایره یکنواخت خانواده جدا کرد. پس از این تغییر، ساشا به همراه پدر و عمه‌اش ناچار به مهاجرت می‌شود و زندگی تازه‌ای را در فرانسه آغاز می‌کنند. با این حال، برخلاف امید اولیه، روزگار او در فرانسه دشوارتر از گذشته بود. رمان در دو بخش اصلی روایت می‌شود: بخش نخست، دوران کودکی ساشا در روسیه و حوادث آن سال‌هاست و بخش دوم، زندگی او در فرانسه طی جوانی و میانسالی. «شنل پاره» نینا بربروا در غم‌انگیزترین شکل ممکن نوشته شده است. این اثر یادآور روزهایی است که به‌سرعت می‌گذرند، بازنمی‌گردند و رؤیای بازآفرینی‌شان غیرممکن به نظر می‌رسد. بربروا با روایت زندگی شخصی یک خانواده، تصویری گسترده‌تر از فروپاشی یک نسل را ترسیم می‌کند. آینده در این رمان تاریک و بی‌امید جلوه داده می‌شود و در پسِ همه این فروپاشی‌ها، سایه سنگین جنگ به‌روشنی دیده می‌شود.