کتاب یهودی‌ستیزی اثر هانا آرنت، ترجمه مهدی تدینی، انتشارات نشر کتاب پارسه

کتاب «عناصر و خاستگاه‌های توتالیتاریسم» پرحجم‌ترین اثر هانا آرنت و به باور بسیاری مهم‌ترین کتاب اوست. آرنت نخستین‌بار این اثر را به زبان انگلیسی و با عنوان «خاستگاه‌های توتالیتاریسم» منتشر کرد. اما خیلی زود تصمیم گرفت آن را به زبان آلمانی نیز بازنویسی کند. نسخه آلمانی کتاب، که با کوشش مستقیم خود او در سال ۱۹۵۵ منتشر شد، «عناصر و خاستگاه‌های حاکمیت توتالیتر» نام گرفت. آرنت در پیشگفتار این کتاب توضیح می‌دهد که هنگام بازنویسی به زبان آلمانی، تغییراتی از قبیل تکمیل، افزودن بخش‌های تازه و حذف برخی مطالب انجام داده، بی‌آن‌که ساختار اصلی اثر دگرگون شود. با این حال نسخه آلمانی حدود پانزده درصد مفصل‌تر از نسخه انگلیسی است. از آنجا که این ویرایش چند سال بعد نوشته شد و نویسنده توانست توانایی‌های بیانی زبان مادری‌اش را به‌کار گیرد، نسخه آلمانی در مجموع روان‌تر، دقیق‌تر و جذاب‌تر از نسخه نخست به نظر می‌رسد. این کتاب سه بخش اصلی دارد: «یهودی‌ستیزی»، «امپریالیسم» و «توتالیتاریسم». در ایران هر یک از این فصل‌ها به‌صورت کتابی مستقل ترجمه و منتشر شده است. آرنت بحث خود را در بخش «یهودی‌ستیزی» با تحلیل تاریخی ظهور یهودستیزی در اروپا آغاز می‌کند و به‌ویژه بر ماجرای دریفوس تمرکز دارد. او سپس به بررسی «نژادپرستی علمی» و تأثیر آن بر امپریالیسم استعمارگرایانه می‌پردازد؛ امپریالیسمی که بر گسترش نامحدود سرزمینی و اقتصادی استوار بود. آرنت ریشه‌های امپریالیسم مدرن را در انباشت سرمایه اضافی در اروپا طی قرن نوزدهم جست‌وجو می‌کند. این سرمایه نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سودآور در خارج از اروپا بود و برای حفاظت از آن سرمایه‌گذاری‌ها، به‌ناچار کنترل سیاسی نیز در سرزمین‌های دیگر گسترش یافت. او سپس از «امپریالیسم قاره‌ای» سخن می‌گوید و پان‌ژرمانیسم و پان‌اسلاویسم را نمونه‌های بارز آن می‌داند. در اینجا مفهوم «جنبش‌ها» مطرح می‌شود؛ جنبش‌هایی که جایگزین احزاب سیاسی شدند، با دولت و نظام پارلمانی سر سازگاری نداشتند و به‌تدریج یهودی‌ستیزی و انواع دیگر نژادپرستی را در ساختار اجتماعی و سیاسی نهادینه کردند. آرنت در نهایت بر این نتیجه تأکید می‌کند که در حالی که فاشیسم ایتالیایی جنبشی صرفاً اقتدارگرای ناسیونالیستی بود، نازیسم و استالینیسم به‌عنوان جنبش‌های توتالیتر ماهیتی بسیار فراگیرتر داشتند؛ آنها در پی برچیدن هرگونه محدودیت از سر راه قدرت مطلق خود بودند و همین ویژگی آنها را از دیگر اشکال اقتدارگرایی متمایز می‌کرد.