کتاب تاملی در مدرنیته ایرانی اثر علی میرسپاسی، ترجمه جلال توکلیان، انتشارات نشر ثالث

کتاب «تاملی در مدرنیته ایرانی» نوشته علی میرسپاسی، به بررسی گسترده گفتمان‌های روشنفکری و سیاست مدرنیزاسیون در ایران می‌پردازد. نویسنده در هفت فصل اصلی، ابعاد گوناگون مدرنیته ایرانی را واکاوی می‌کند و مسیر اندیشه سیاسی و فرهنگی ایران معاصر را زیر نظر می‌گیرد. میرسپاسی بحث خود را با مروری بر روایت‌های غربی مدرنیته، سنت شرق‌شناسی و رویکردهای غرب‌محور آغاز می‌کند. سپس به تبیین و تحلیل مسئله روشنفکری در عصر مشروطه می‌پردازد و پس از آن بحران سکولاریسم و زمینه‌های خیزش اسلام سیاسی را بررسی می‌کند. در ادامه، نویسنده به تقابل اسلام و ایدئولوژی مدرن‌سازی از دیدگاه متفکرانی مانند جلال آل‌احمد و علی شریعتی می‌پردازد و پس از آن آرای متفکران آلمانی چون فردریش نیچه، ارنست یونگر و مارتین هایدگر را در پیوند با فرهنگ مدرنیته تحلیل می‌کند. همچنین با نگاهی به تاریخ جنبش‌های چپ‌گرایانه در ایران، ساختار، پایگاه اجتماعی و عناصر تأثیرگذار آن‌ها را مورد نقد قرار می‌دهد و سپس بحث را به مدرنیته معاصر و پیامدهای نظری و سیاسی آن پیوند می‌زند. این کتاب تأمل‌برانگیز علاوه بر نقد تعصبات اروپامحور که بستر توسعه مدرنیته را شکل داده‌اند، رویکرد تازه‌ای به فهم اصول‌گرایی اسلامی ارائه می‌دهد. میرسپاسی با تحلیل اندیشه روشنفکران اسلامی نشان می‌دهد انقلاب ایران برخوردی ساده میان سنت و مدرنیته نبود، بلکه تلاشی برای بازتعریف مدرنیته در چارچوب هویت و فرهنگ اصیل اسلامی به شمار می‌آمد. میرسپاسی در پایان با بررسی آینده سکولاریسم و دموکراسی در خاورمیانه، به‌ویژه ایران، کتاب را با نتیجه‌گیری روشن و جامع به پایان می‌رساند و چشم‌اندازی نو را برای فهم نسبت میان مدرنیته، دین و سیاست در جامعه ایرانی ترسیم می‌کند.