کتاب تاریخ نگاری فارسی اثر جولی اسکات میثمی، ترجمه محمد دهقانی، انتشارات ماهی

جولی اسکات میثمی در کتاب «تاریخ‌نگاری فارسی» به بررسی جایگاه متون تاریخی فارسی در بستر تاریخ‌نگاری اسلامی می‌پردازد و اهمیت آن‌ها را در طی نزدیک به سه قرن، یعنی از قرن چهارم تا ششم هجری قمری، آشکار می‌سازد. او نشان می‌دهد که مورخان این دوران بیش از آنکه صرفاً در پی ثبت دقیق وقایع باشند، درصدد ارائه روایتی معنادار و تفسیرشده از رویدادها بوده‌اند. میثمی در تحلیل خود نه تنها به سبک و شیوه بیان مورخان توجه می‌کند، بلکه دلایل انتخاب برخی وقایع، انگیزه‌های پنهان و آشکار تاریخ‌نگاران، نقش ممدوحان و نیز نوع مخاطبانی را که آثار برای آنان نوشته می‌شد، مورد واکاوی قرار می‌دهد. این نگاه چندجانبه به خواننده امکان می‌دهد تا فراتر از گزارش خشک رویدادها، به درک عمیق‌تری از ماهیت تاریخ‌نگاری فارسی دست یابد. از دیگر نکات مهم کتاب، بررسی کارکردهای سیاسی و فرهنگی تاریخ‌نگاری فارسی است. این بخش نشان می‌دهد که آثار تاریخی نه تنها بازتاب رویدادها، بلکه ابزاری برای مشروعیت‌بخشی قدرت سیاسی و تثبیت ارزش‌های فرهنگی نیز به شمار می‌آمده‌اند. افزون بر این، مقایسه‌ای که نویسنده میان دیدگاه مورخان فارسی‌زبان با نگرش تاریخ‌نگاران اروپایی، به‌ویژه در دوران قرون وسطا، انجام می‌دهد، افق گسترده‌تری را برای خوانندگان علاقه‌مند می‌گشاید و امکان بررسی تطبیقی میان دو سنت بزرگ تاریخ‌نگاری را فراهم می‌آورد. کتاب «تاریخ‌نگاری فارسی» اثری است که با نگاهی انتقادی و جامع، جایگاه ویژه تاریخ‌نویسی ایرانی را در چارچوب تاریخ‌نگاری جهان اسلام و حتی فراتر از آن برجسته می‌کند.