کتاب در جست‌و‌جوی فضاهای گم‌شده اثر داریوش شایگان، انتشارات فرهنگ معاصر

کتاب «در جست‌وجوی فضاهای گم‌شده» اثری ارزشمند از داریوش شایگان، اندیشمند و نظریه‌پرداز برجسته فرهنگی ایران است که مجموعه‌ای از مقالات و خطابه‌های او را دربر می‌گیرد. بسیاری از این مقالات پیش‌تر در نشریات داخلی و مجلات معتبر خارجی منتشر شده بود، اما به دلیل مضمون مشترکی که در آن‌ها وجود دارد ــ یعنی جست‌وجو و تأمل درباره نسبت میان هنر شرقی و غربی ــ شایگان تصمیم گرفت تمام آن‌ها را در قالب یک کتاب گردآوری و منتشر کند. زمینه اصلی شکل‌گیری این مقالات، سفرهایی بود که داریوش شایگان از دوران نوجوانی آغاز کرد. نخستین سفر او به اروپا و کشور ایتالیا انجام شد؛ سپس به پاریس رفت، شهری که نماد بالندگی هنر در عرصه‌هایی همچون نقاشی، موسیقی، معماری و تئاتر به شمار می‌رود. پس از آن راهی هندوستان و ایران شد و در ادامه نیز به شرق دور، از جمله چین و ژاپن، سفر کرد. حاصل این تجربه‌ها، دستیابی به نگاهی جامع و چندلایه نسبت به جهان‌بینی‌های متنوع فرهنگی در مناطق گوناگون جهان بود؛ نگاهی که بنیان اصلی اندیشه‌های مطرح‌شده در کتاب «در جست‌وجوی فضاهای گم‌شده» را شکل می‌دهد. این کتاب در دو بخش کلی سامان یافته است. در بخش نخست، تمرکز اصلی بر هنر، به‌ویژه هنرهای بصری همچون معماری و شهرسازی است. شایگان در این بخش با مقایسه ابعاد گوناگون هنر در شرق و غرب، ویژگی‌ها و شاخصه‌های هر یک را تحلیل کرده و برای خواننده روشن می‌سازد. بخش دوم کتاب به‌طور اختصاصی به هنر معاصر ایران می‌پردازد و در آن، آثار ارزشمند چند تن از برجسته‌ترین هنرمندان معاصر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. «در جست‌وجوی فضاهای گم‌شده» نه‌تنها فرصتی برای شناخت بهتر هنر شرق و غرب به مخاطب می‌دهد، بلکه راهی تازه برای درک هنر معاصر ایران و جایگاه آن در بستر فرهنگ جهانی پیش روی خواننده قرار می‌گذارد.