کتاب دائره‌المعارف سازهای جهان اثر مجموعهٔ نویسندگان، ترجمه حسن زندباف، انتشارات روزنه

تا مدت‌ها پژوهشی جامع و سازمان‌یافته که بتواند اطلاعاتی معتبر و یکپارچه دربارهٔ موسیقی و سازها در اختیار موسیقی‌دانان و علاقه‌مندان این هنر قرار دهد، وجود نداشت. اما در قرن بیستم، تمایل پژوهشگران به طبقه‌بندی پدیده‌ها باعث شد موسیقی و ساز نیز از این جریان علمی عقب نماند و تحت نظامی دقیق دسته‌بندی شود. کتاب «دایرةالمعارف سازهای جهان» یکی از آثار ارزشمند در این زمینه است که بر پایهٔ طبقه‌بندی علمی «اریش فن هورنبوستل» و «کورت زاکس» دربارهٔ انواع صدا و شیوه‌های تولید آن نگارش یافته است. در این کتاب، ابعاد گوناگون سازها مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته و مخاطب با دقتی مثال‌زدنی با ساختار و ویژگی‌های هر ساز آشنا می‌شود. یکی از برجسته‌ترین روش‌ها برای نمایش دقیق سازها، نقاشی و طراحی دستی است. این شیوه باعث می‌شود که فرم ساز، تزیینات، ساختار و نحوهٔ تولید صدا به‌روشنی قابل تشخیص باشد. «دایرةالمعارف سازهای جهان» با بهره‌گیری از بیش از چهار هزار تصویر، به صورت تصویری نشان می‌دهد که هر ساز چگونه نواخته می‌شود و ارزش و جایگاه آن برای نوازندگان تا چه اندازه است. در کنار هر تصویر، اطلاعات شناسنامه‌ای دقیق دربارهٔ هر ساز ذکر شده و برای سازهای ارکستری نیز موقعیت آن‌ها در ارکستر سمفونیک به‌وضوح مشخص شده است. به همین دلیل این کتاب یکی از جامع‌ترین منابع مصور دربارهٔ تمامی سازهای موسیقی جهان به شمار می‌آید. «دایرةالمعارف سازهای جهان» دامنه‌ای وسیع از سازهای محبوب و پرکاربرد را شامل می‌شود؛ از سازهای کلاسیک و ارکسترال گرفته تا سازهای باستانی و فولکلور. این مجموعه گسترده، از ابتدایی‌ترین سوت‌ها و ابزارهای سادهٔ موسیقی تا پیچیده‌ترین تجهیزات الکتریکی را در بر می‌گیرد. این اثر ارزشمند با بیش از چهار هزار تصویر رنگی و دقیق، ساختار درونی سازها، کارکرد آن‌ها و ظرافت‌های هنری‌شان را با جزئیاتی چشمگیر در اختیار علاقه‌مندان موسیقی قرار می‌دهد و آن را به معتبرترین مرجع مصور سازشناسی در جهان بدل کرده است.