کتاب چهار رساله اثر افلاطون، ترجمه محمود صناعی، انتشارات هرمس

افلاطون، فیلسوف بزرگ آتنی در دوران باستان، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ فلسفه یونان و غرب به شمار می‌رود. او بنیان‌گذار مکتب افلاطونی و آکادمی، نخستین مؤسسه آموزش عالی در جهان غرب بود. نام افلاطون همواره در کنار استادش سقراط و شاگرد نامدارش ارسطو قرار می‌گیرد و این سه چهره، از اثرگذارترین متفکران در تاریخ بشر محسوب می‌شوند. بسیاری از پژوهشگران، افلاطون را نه‌تنها فیلسوفی برجسته، بلکه یکی از پایه‌گذاران سنت دینی و معنوی غرب نیز می‌دانند. آلفرد نورث وایتهد، فیلسوف معاصر، در توصیف عظمت اندیشه افلاطون گفته است: «مطمئن‌ترین ویژگی سنت فلسفی اروپا این است که تقریباً تمام آن را می‌توان توضیحی در حاشیه آثار افلاطون دانست.» این جمله نشان می‌دهد که اندیشه‌های افلاطون، بنیان بسیاری از جریان‌های فلسفی در اروپا را شکل داده است. افلاطون برای نخستین‌بار گفت‌وگوی مکتوب و شیوه دیالکتیکی را در فلسفه به کار گرفت و به همین دلیل، او را بنیان‌گذار فلسفه سیاسی غرب نیز می‌دانند. مهم‌ترین میراث نظری افلاطون، نظریه «مثل» یا «اشکال» است؛ مفهومی که بر شناخت عقلی ناب استوار است. او با این نظریه کوشید پاسخی برای مسئله کلیات فراهم کند؛ دیدگاهی که بعدها به رئالیسم افلاطونی یا ایده‌آلیسم افلاطونی شهرت یافت. منابع تاریخی نشان می‌دهند که افلاطون تحت تأثیر اندیشه سقراط، فیثاغورث، فیلسوفان پیشاسقراطی همچون هراکلیتوس و پارمنیدس قرار داشته است؛ هرچند آثار اندکی از پیشینیان او باقی مانده و بخش مهمی از شناخت امروز ما درباره آنان از طریق نوشته‌های افلاطون به دست آمده است. افلاطون در آثار گوناگون خود به موضوعات اساسی زندگی انسانی پرداخته است. در رساله‌هایی چون «منون»، «فدروس»، «ته تتوس» و «هیپیاس بزرگ»، او مباحثی عمیق درباره عشق، فضیلت، حقیقت و دانش مطرح می‌کند. این آثار نه‌تنها بازتابی از اندیشه‌های فلسفی او هستند، بلکه مسیر فکری غرب را در قرون بعدی به‌طور بنیادین تحت تأثیر قرار داده‌اند.