کتاب تحولات تصویری هنر ایران اثر سیامک دل زده، انتشارات نشر نظر

کتاب حاضر، اثری است از «سیامک دل‌زاده» که در آن در سه فصل، «تحولات تصویری هنر ایران» را به‌شکلی دقیق و تحلیلی مورد بررسی قرار می‌دهد. در فصل نخست، نویسنده طبق روال معمول به طرح مسئله می‌پردازد و با واکاوی ساختار نمادین در پرتره‌های سلطنتی، عناصری همچون صندلی مهدعلیا، نمادهای کیانی، تالار آینه، تالار موزه، صندلی‌های دوره قاجار و سایر آیتم‌های مهم این حوزه را بررسی می‌کند. در ادامه، مؤلف ضمن پیگیری روند «تحولات تصویری هنر ایران»، این تحول را از منظر اورینتالیسم و در بازه تاریخی میان دوران قاجار تا پهلوی دوم مورد توجه قرار می‌دهد. «سیامک دل‌زاده» در این بخش با تکیه بر دیدگاه سالتیکوف درباره شرق آرمانی، تصاویر او از ایران را در دو چارچوب شرق‌انگاری و مستندنگاری مقایسه و تحلیل می‌کند. این فصل همچنین به موضوعاتی چون نقاشی‌های فریزر و نگاه پیکتورسک، اثر کیک ژیلبرت و کاخ داریوش، پیوند باستان‌شناسی با گفتمان ایرانشهری و نسبت آن با اورینتالیسم، مکتب کمال‌الملک، اندیشه‌های آرتور پوپ و تداوم وضعیت موزه‌ای در هنر ایران می‌پردازد. در همین راستا، احیای نگارگری در تقابل با هنرستان عالی و مکتب کمال‌الملک و نیز بازتاب تصویر هدایت در نقد گفتمان موزه‌ای از بخش‌های قابل‌توجه این فصل به‌شمار می‌آید. فصل سوم کتاب «تحولات تصویری هنر ایران» به بررسی سه دهه از «هنر نوگرا» اختصاص دارد. در این فصل، نویسنده با موشکافی دقیق به تحلیل بافت نوین شهری و دوگانگی‌های فرهنگی در بستر ارتباطات فضایی شهرسازی معاصر می‌پردازد. مباحثی چون شبیه‌سازی، بومی‌سازی و گذر از مرحله بومی‌سازی به سوی نگره تزئینی، از محورهای اصلی این فصل محسوب می‌شوند. همچنین در بخش پایانی این فصل، موضوعاتی همچون گالری آپادانا، مکتب سقاخانه، نقاشی انتزاعی در دهه چهل، گروه آزاد نقاشان و مجسمه‌سازان و نیز گشایش موزه هنرهای معاصر بررسی و تحلیل می‌شود. در پایان کتاب، سه پیوست مهم با تمرکز بر «مدرنیسم هنری»، «خوانش فرمالیستی» و «نقد پسااستعماری در ایران» آمده است؛ پیوست‌هایی که محتوای کتاب را تکمیل کرده و تصویری جامع‌تر از مسیر تحولات هنر ایران ارائه می‌دهند.