کتاب شهباز و جغدان اثر اسماعیل فصیح، انتشارات صفی علیشاه

رمان «شهباز و جغدان» نوشته‌ی اسماعیل فصیح، داستانی پرکشش درباره‌ی جلال آریان، کارمند بازنشسته‌ی شرکت نفت است که به‌دلیل مشکلات پزشکی به تهران بازمی‌گردد. در مسیر بازگشت، با دختری به نام پروین آشنا می‌شود؛ دختری که از او می‌خواهد در یافتن پدرش، سیروس روشن، به او کمک کند. همین درخواست ساده، آغازگر ماجرایی پیچیده برای جلال است؛ جست‌وجویی که از یک دیدار معمولی آغاز می‌شود و به سفری فرساینده در دل تهران و روابط انسانی ختم می‌گردد. در روند پیگیری سرنوشت سیروس روشن، جلال با چهره‌های گوناگونی از زندگی معاصر شهری روبه‌رو می‌شود؛ از مردمان طبقات مختلف اجتماعی گرفته تا دوستان قدیمی و خاطرات فراموش‌شده. این جست‌وجو او را درگیر شبکه‌ای درهم‌تنیده از خیانت، تنهایی و تصمیم‌های نادرست می‌کند. فصیح در این رمان با دقتی مثال‌زدنی بخش‌هایی از تهران، همچون ظهیرالدوله و درخونگاه، را به تصویر می‌کشد؛ فضاهایی که صرفاً مکان وقوع رویدادها نیستند، بلکه به بخشی از هویت و روح داستان تبدیل می‌شوند. روایت به‌تدریج به عمق شخصیت‌ها نفوذ می‌کند و درگیری‌های روانی، شکست‌ها و تردیدهای درونی آنان را آشکار می‌سازد. در کنار خط اصلی داستان، نویسنده به لایه‌هایی از تاریخ معاصر ایران نیز اشاره می‌کند. برخی عناصر روایت رنگ و بوی سیاسی دارند و فضای داستان متأثر از شرایط اجتماعی و امنیتی زمانه است؛ جایی که فشارهای حکومتی، نابرابری اجتماعی و اضطراب زندگی شهری سایه می‌افکند. فصیح در «شهباز و جغدان» با بهره‌گیری از الگوهای ژانر کارآگاهی، ساختاری متفاوت می‌آفریند؛ چراکه جلال آریان نه کارآگاهی رسمی، بلکه انسانی است که از سر حس تعهد و انسانیت وارد این مسیر پرخطر می‌شود. در مجموع، رمان «شهباز و جغدان» اثری تأمل‌برانگیز درباره‌ی روابط انسانی، گذشته‌های گم‌شده و جست‌وجوی حقیقت در شهری پیچیده و پرتضاد است؛ شهری که در آن مرز میان حقیقت و گمراهی، درست همانند روح پریشان شخصیت‌هایش، مبهم و شکننده جلوه می‌کند.