کتاب درخواست کار اثر میشل ویناور، ترجمه زیبا خادم حقیقت، انتشارات بیدگل

نمایشنامه «درخواست کار» اثری تأمل‌برانگیز از میشل ویناور، نمایشنامه‌نویس برجسته و نوآور فرانسوی است که به‌دلیل رویکرد خلاقانه‌اش به تئاتر مدرن شهرت دارد. این اثر که در سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹ میلادی) نوشته شد، پیچیدگی‌های کار، هویت و شرایط انسانی را در جهانی که به‌سرعت در حال دگرگونی است، به‌دقت واکاوی می‌کند. ویناور، نویسنده شناخته‌شده آثاری چون «همسایه‌ها» و «پرتره یک زن»، در این نمایشنامه ساختارهای اجتماعی مؤثر بر حیات انسان را مورد بررسی قرار می‌دهد و نیروهای ناپیدایی را که بر دنیای کار و اشتغال سایه انداخته‌اند، آشکار می‌سازد. نمایشنامه «درخواست کار» بر پایه مفهومی در ظاهر ساده اما در باطن عمیق، یعنی تقاضای شغل، شکل گرفته است. از خلال مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها، اثر به ماهیت چندوجهی آرزوهای انسانی، پویایی قدرت و انتظارات اجتماعی می‌پردازد. شخصیت‌های نمایش، که اغلب متقاضیان کار و مصاحبه‌کنندگان گوناگون هستند، در گفت‌وگویی شرکت می‌کنند که لایه‌های پنهان فشارهای روانی و اجتماعی جست‌وجوی شغل را برملا می‌سازد. فرآیندی که در ابتدا تنها یک مصاحبه شغلی به نظر می‌رسد، به تدریج به کاوشی ژرف در ارزش‌ها، امیدها، ترس‌ها و ناکامی‌های انسان بدل می‌شود. با پیشرفت گفتگوها، مرز میان زندگی حرفه‌ای و شخصی محو می‌شود و متقاضیان در دام شبکه‌ای از پرسش‌ها گرفتار می‌شوند که آنان را میان خواسته‌های فردی و الزامات نظام کاری مدرن معلق نگاه می‌دارد. ویناور در این اثر، بیگانگی و غیرانسانی‌سازی‌ای را به تصویر می‌کشد که همواره با بازار کار همراه است؛ جایی که انسان‌ها به مهارت‌ها، شایستگی‌ها و ارزش اقتصادی‌شان فروکاسته می‌شوند. سبک روایی خاص نویسنده، نومیدی‌های زندگی مدرن را به صحنه می‌آورد و در عین حال، مبارزات آرام و اغلب نادیده‌گرفته‌شده جویندگان کار را برجسته می‌سازد. «درخواست کار» به بررسی چندین مضمون محوری می‌پردازد: ماهیت کار و اشتغال، از بین رفتن فردیت در جامعه مدرن، و کشاکش میان هویت شخصی و ضرورت‌های اقتصادی. ویناور در این نمایش، نظام بوروکراتیک و غیرشخصی جست‌وجوی شغل را نقد می‌کند و جامعه‌ای را نشان می‌دهد که بیش از ارتباط انسانی و شکوفایی فردی، بر انطباق و بهره‌وری تأکید دارد. همچنین نمایش، تأثیر اجتماعی ساختارهای اقتصادی را آشکار می‌سازد و نگاهی انتقادی به سیستم‌هایی دارد که سرنوشت انسان‌ها را تعیین می‌کنند. این اثر با به چالش کشیدن مفهوم کارگر «ایده‌آل»، پرسش‌هایی بنیادین درباره معنای واقعی موفقیت در جهانی تحت سلطه الزامات اقتصادی مطرح می‌نماید. «درخواست کار» تفسیری نیرومند از اثرات غیرانسانی نظام‌های مدرن کاری و پیچیدگی‌های هویت فردی در دنیای بوروکراتیک امروز ارائه می‌دهد. نمایشنامه با گفت‌وگویی تند و نقدی ژرف اجتماعی، مخاطب را فرامی‌خواند تا به رابطه خود با کار، فردیت و جامعه بیندیشد. میشل ویناور با بیانی روشن، انسانی و اندیشمندانه، نمایشی خلق کرده است که هم فکری برمی‌انگیزد و هم احساس را درگیر می‌کند؛ اثری که «درخواست کار» را به یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین کاوش‌های تئاتری درباره زندگی معاصر بدل ساخته است.