کتاب حسین وارث آدم اثر علی شریعتی، انتشارات سپیده باوران

کتاب «حسین وارث آدم» اثری است برگرفته از زیارت وارث، که عنوان آن به امام سوم شیعیان منسوب است. این کتاب مجموعه‌ای از نوشته‌ها و سخنرانی‌های دکتر علی شریعتی در سال‌های ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۰ شمسی را شامل می‌شود. در مجموع، کتاب از هشت بخش تشکیل شده است؛ هفت بخش نخست، محتوای اصلی اثر را دربر می‌گیرند و بخش هشتم به ضمیمه‌ها اختصاص دارد. هر فصل از این مجموعه به موضوعی مستقل اما هم‌سو با جریان فکری کلی کتاب می‌پردازد. همین پیوستگی مفهومی سبب شده است تا این سخنرانی‌ها و یادداشت‌ها به شکل یک کتاب واحد در اختیار مخاطب قرار گیرند. در فصل نخست کتاب «حسین وارث آدم»، مقدمه و متن سخنرانی عاشورای سال چهل‌ونه دکتر علی شریعتی آورده شده است. پس از آن، نوشته‌های تکمیلی او درباره همان سخنرانی به‌عنوان پاورقی افزوده شده‌اند. شریعتی در این بخش با مقایسه فلسفه تاریخ دوران معاصر خود با صدر اسلام، مسئله برابری و نابرابری را از دیدگاه تاریخی و اجتماعی بررسی می‌کند. بخش دوم با عنوان «ثار» به تحلیل عمیق این واژه فراتر از معناهای لغوی آن می‌پردازد و مفهوم «ثار» را در بستر تاریخ و فلسفه اسلام تبیین می‌کند. در بخش سوم، موضوع «شهادت» و جایگاه والای آن در فرهنگ شیعه بررسی می‌شود؛ جایی که شریعتی شهادت را نه وسیله‌ای برای رسیدن به هدف، بلکه خودِ هدفی متعالی می‌داند. بخش چهارم کتاب به مسئولیت‌های پس از شهادت و وظیفه پاسداری از میراث شهیدان اختصاص دارد. در بخش پنجم، مفهوم «شهید» از نگاه فکری و اجتماعی مورد بحث قرار می‌گیرد و بخش ششم به تعریف «شیعه» و تحلیل تاریخی و بینشی آن می‌پردازد. در نهایت، فصل هفتم «حسین وارث آدم» به بررسی توأمان دو مفهوم «انتظار» و «اعتراض» می‌پردازد و آن‌ها را در پیوندی اندیشمندانه و اجتماعی تفسیر می‌کند.