کتاب نمایشنامه شکلک اثر نغمه ثمینی، انتشارات نشر نی

نمایش «شکلک» از دو دوره تاریخی متفاوت در یک منطقه الهام گرفته است. شخصیت‌های آن از نظر طبقه‌بندی اجتماعی تقریباً در سطحی نزدیک قرار دارند، اما از لحاظ فرهنگی در دو سوی طیفی متضاد جای می‌گیرند. از منظر روایی، نویسنده و کارگردان یکی از این دو زمان را به عنوان زمان اصلی و ثابت نمی‌پذیرند، اما از دیدگاه روان‌شناختی، تماشاگر زمان زوج جوان در نمایش و زمان حال را به عنوان زمان واقعی‌تر و نزدیک‌تر به خود احساس می‌کند. این ساختار زمانی در «شکلک» به صورت فلاش‌بک یا بازگشت ساده به گذشته شکل نمی‌گیرد، بلکه در بستر رئالیسم جادویی که ثمینی به کار برده است، با زبانی استعاری و روایتی تلفیقی بازنمایی می‌شود. در بخش نمایشی اثر، زوجی سالخورده که یادآور تکنیک «اینترکات» هستند، مسئولیت پیشبرد روایت را بر عهده دارند؛ آن‌ها گاه داستان را به پایان می‌برند و گاه نشانه‌ای از فاجعه یا مصیبت پیش‌رو را آشکار می‌سازند. از نظر محتوایی، «شکلک» نمایشی جسورانه و اندیشمندانه است. اگرچه می‌توان از زاویه‌های متعدد به آن نگریست، اما در جمع‌بندی می‌توان گفت مفهوم محوری نمایش «تکرار تاریخی» است. این تکرار در نگاه نخست به تعبیر مارکس از تاریخ، یعنی بازگشت تراژیک و سپس کمدی‌وار آن، نزدیک می‌شود؛ با این حال، در این اثر، تکرار تاریخی از این چارچوب فراتر می‌رود و معنایی تازه می‌یابد. در «شکلک»، هر دو زمان روایت به گونه‌ای هم‌زمان و یگانه جلوه می‌کنند و عنصر وحدت‌بخش میان رویدادها و معانی، شخصیت نقره/نرگس است. هرچند حسن شکلکی و عالیه به‌روشنی به دههٔ ۱۳۳۰ میلادی تعلق دارند و شریفِ جوان نماد امروز است، اما نقره/نرگس پیوندی میان این دو دوره ایجاد می‌کند. لباس‌های او نشانه گذار از دیروز به امروز است و در هر دو سطح فرهنگی و اجتماعیِ نمایش حضوری پررنگ و تعیین‌کننده دارد.