کتاب آنک آخرالزمان اثر مجموعهٔ نویسندگان و جی جی بالارد، ترجمه شبنم بزرگی، انتشارات پیدایش

کتاب «آنک آخرالزمان» مجموعه‌ای از ده داستان با درون‌مایه‌ی مرگ و آخرالزمان است که شبنم بزرگی آن را گردآوری و ترجمه کرده است. این مجموعه در دو فصل تنظیم شده است. فصل نخست شامل پنج داستان با مضمون «آخرالزمانی» است که به بازنمایی گونه‌های مختلف پایان جهان در بستر سنتی تا مدرن می‌پردازد. فصل دوم نیز پنج داستان با درون‌مایه‌ی «مرگینگی» را در بر دارد؛ آثاری که به انواع شیوه‌های مردن در جهان مدرن اشاره می‌کنند. در پایان هر داستان، کیهان خانجانی یادداشتی افزوده که از سه منظر بینامتنیت، تفسیر و مفهوم آخرالزمان به تحلیل آن‌ها پرداخته است. نگاه خانجانی در نگارش این یادداشت‌ها مبتنی بر این پرسش است که ذهن مخاطب ایرانی در مواجهه با یک ترجمه‌ی ادبی تا کجا پیش می‌رود و چگونه از تداعی‌ها تأثیر می‌پذیرد. او در پنج داستان نخست، مفهوم آخرالزمان را از مسیر بینامتنیت تفسیر کرده و در پنج داستان دوم، به مرگ و مرگ‌آگاهی در جهان مدرن پرداخته است. خانجانی در تحلیل‌های خود به ارتباط ادبیات با دین و مطبوعات توجه دارد و برای بررسی بینامتنیت، سه رکن آن ــ متن پنهان، متن حاضر و روابط بینامتنی ــ را به کار گرفته است. وی در بخشی از کتاب می‌نویسد: نظریه‌پردازان پست‌مدرن، حضور عنصر خیال را در چنین داستان‌هایی و نیز در آثار علمی‌تخیلی که با روایت پست‌مدرن قرابت دارند، به دو گونه تقسیم می‌کنند: نخست، خیال مرموز که توجیهی طبیعی دارد، مانند رؤیا یا توهم راوی؛ و دوم، معجزه، که در آن ماوراءالطبیعه امری عادی تلقی می‌شود و نویسنده تلاشی برای توضیح آن نمی‌کند. کتاب با پیش‌گفتاری با عنوان «سیاح شرق و سیاحت غرب» آغاز می‌شود و سپس مقدمه‌ای با نام «متن‌ها در همند و بر همند و از همند و با هم» دارد. پس از آن، بخش نخست اثر آغاز می‌شود که شامل داستان‌هایی از جی. جی. بالارد، یان مک‌گرگور، رابرت جی. شی، هالند راجرز و لوییس اردریچ است. بخش دوم با عنوان «مرگینگی» شامل داستان «یک شب تابستان» نوشته‌ی امبروز بیرس، «ویلیام برنز» اثر روبرتو بولانیو، «جهنم پهناور» از گیر مارتینز، «جوخه‌ی آتش» اثر گری کوبا و «ژرفنا» نوشته‌ی آدام اسمیت است. در پایان کتاب، پیوستی با عنوان «ناتانیل هاثورن و فلانری اوکانر، خویشاوندی ادبی / رونالد امریک» آمده که به ارتباط میان دو نویسنده‌ی آمریکایی و تأثیر متقابل آن‌ها بر یکدیگر می‌پردازد. «آنک آخرالزمان» اثری خواندنی و تأمل‌برانگیز است که با گردآوری و ترجمه‌ای دقیق و یادداشت‌هایی تحلیلی، می‌تواند برای علاقه‌مندان داستان کوتاه و پژوهشگران ادبیات مدرن منبعی سودمند و الهام‌بخش باشد.