کتاب وقتی هیتلر کوکائین می‌زد و مغز لنین جابه‌جا می‌شد اثر جایلز میلتون، ترجمه پریسا مرتضوی، انتشارات چترنگ

کتاب «وقتی هیتلر کوکائین می‌زد و مغز لنین جابه‌جا می‌شد» نوشتۀ جایلز میلتون با ترجمۀ پریسا مرتضوی و به‌کوشش انتشارات چترنگ منتشر شده است. این اثر مجموعه‌ای خواندنی از فصل‌های کمتر شناخته‌شدۀ تاریخ است که به روایت رویدادهای عجیب، شخصیت‌های خاص و لحظات شگفت‌انگیز گذشته می‌پردازد. کتاب «وقتی هیتلر کوکائین می‌زد و مغز لنین جابه‌جا می‌شد» در قالب مجموعه‌داستانی تاریخی، جنبه‌های پنهان و کمتر گفته‌شدۀ تاریخ را به تصویر می‌کشد. جایلز میلتون با بهره‌گیری از اسناد و مدارک معتبر تاریخی، داستان‌هایی واقعی از سراسر جهان را بازگو می‌کند؛ روایت‌هایی که گاه طنزآمیز، گاه تلخ و در برخی موارد تکان‌دهنده‌اند. این ماجراها شامل روایت‌هایی از زندگی دیکتاتورهایی مانند آدولف هیتلر، تلاش‌های علمی برای کشف راز نبوغ در مغز لنین و همچنین سرگذشت بازماندگان رویدادهای بزرگ و فاجعه‌آمیز تاریخ است. کتاب با مقدمه‌ای جذاب آغاز می‌شود که در آن نویسنده شرح می‌دهد چگونه این داستان‌ها را از میان آرشیوهای تاریخی، گزارش‌های روزنامه‌ها و اسناد رسمی گردآوری کرده است. میلتون در این اثر کوشیده تا چشم‌اندازی تازه از تاریخ ارائه دهد و به زوایایی بپردازد که معمولاً از دید مورخان دور مانده است. یکی از روایت‌های درخشان کتاب، داستان تسوتومو یاماگوچی است؛ مردی که از دو انفجار اتمی هیروشیما و ناگازاکی جان سالم به در برد. در بخش دیگری از کتاب نیز ماجرای آخرین خواجه چین روایت می‌شود که تصویری زنده از واپسین روزهای امپراتوری چین ارائه می‌دهد. این روایت‌ها نشان می‌دهند چگونه انسان‌های ظاهراً معمولی در لحظات بحرانی سرنوشت تاریخ را رقم زده‌اند. کتاب «وقتی هیتلر کوکائین می‌زد و مغز لنین جابه‌جا می‌شد» با نثری روان، نگاهی انسانی و لحنی روایی نوشته شده است. نویسنده در کنار بازگویی وقایع تاریخی، تلاش می‌کند لایه‌های عمیق‌تری از احساسات انسانی مانند شجاعت، ضعف، امید و انسانیت را آشکار سازد؛ ویژگی‌ای که این کتاب را به اثری متفاوت و تأثیرگذار در حوزۀ روایت‌های تاریخی بدل کرده است.