کتاب ماه عسل ایرانی اثر ویلهلم لیتن، ترجمه پرویز رجبی، انتشارات ماهی

کتاب «ماه عسل ایرانی» بیش از آن‌که یک سفرنامه باشد، به دفتر خاطراتی شخصی شباهت دارد. گزارش‌های روزانه ویلهلم لیتن، دیپلمات آلمانی، گاهی چنان صمیمی و بی‌پیرایه است که خواننده احساس می‌کند در کنار او حضور دارد. لیتن در سال ۱۹۱۳ میلادی در تهران با دوشیزه‌ای آلمانی ازدواج کرد، اما زمانی که قصد داشت برای ماه عسل سفر کند، از سوی سفیر آلمان مأمور شد تا کنسولگری این کشور را در تبریز تأسیس کرده و سرپرستی آن را بر عهده گیرد. این مأموریت در هنگامه‌ای حساس انجام شد؛ روزهایی که ایران در بحبوحه‌ بحران‌های پس از انقلاب مشروطیت قرار داشت و در میان رقابت و نفوذ دولت‌های بیگانه، که آتش جنگ جهانی اول را تازه برافروخته بودند، با صدای بلند از بی‌طرفی خود سخن می‌گفت. روشن است که نویسنده، رخدادها و مسائل ایران را از زاویه دید یک سیاستمدار خارجی نگریسته است، چراکه کتاب را برای انتشار در برلین نوشته بود.