کتاب سه روز به آخر دریا اثر نازیلا ناظمی، انتشارات اطراف

کتاب «سه روز به آخر دریا» نوشته‌ی نازیلا ناظمی است. این اثر ارزشمند، سفرنامه‌ی یکی از شاهزاده‌خانم‌های قاجاری را روایت می‌کند و دریچه‌ای تازه به زندگی و اندیشه‌ی زنان آن دوران می‌گشاید. جسارت زنان دوره‌ی قاجار، چه از میان مردم عادی و چه از طبقه‌ی درباری، زمانی آشکار می‌شود که درمی‌یابیم برخی از آنان برخلاف عرف جامعه، بی‌نیاز از حضور همسر یا محارم، به سفرهای طولانی و پرماجرا دست زده‌اند. این‌که زنی در آن زمان، بی‌همراهی مردان، سفری یک‌ساله را آغاز کند، مسئولیت همراهان و خدمه را بر عهده گیرد و رهبری سفر را به‌دست بگیرد، موضوعی بود که پذیرش آن برای مردان قاجار آسان نبود. بااین‌حال، این زنان جسور نه‌تنها سفر کرده‌اند، بلکه گامی فراتر برداشته و خاطرات خود را در قالب روزنامه‌ی سفر یا سفرنامه ثبت کرده‌اند؛ کاری که اهمیت تاریخی و فرهنگی فراوانی دارد. کتاب «سه روز به آخر دریا» صرفاً ماجرای یک سفر زیارتی نیست، بلکه روایت زنی از دربار قاجار است که در خلال سفر، بخشی پنهان از زندگی و هویت زنانه‌ی آن دوران را آشکار می‌سازد. نام او در سراسر کتاب ذکر نمی‌شود، اما از خلال نوشته‌هایش می‌توان به جایگاه خانوادگی‌اش پی برد؛ او دختر شاهزاده مبارک‌میرزا، نوه‌ی شاهزاده محمودمیرزا و از نوادگان فتحعلی‌شاه قاجار است.