کتاب اگر حافظه یاری کند اثر جوزف برودسکی، ترجمه طهورا آیتی، انتشارات اطراف

کتاب «اگر حافظه یاری کند» مجموعه‌ای از مقالات ادبی و زندگینامه‌ای نویسنده و شاعر برجسته روسی، «جوزف برودسکی» است؛ شاعری که موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد. این اثر در سال ۱۹۸۶ توسط انتشارات «فارار، استراوس و ژیرو» منتشر شد و همان سال جایزه حلقه منتقدان کتاب ملی در بخش نقد ادبی را از آن خود کرد. مجموعه یادشده شامل مقالاتی درباره نویسندگان و شاعران برجسته روسی همچون «فئودور داستایفسکی»، «اُسیپ ماندلشتام» و «آندری پلاتونوف» است و همچنین به بررسی آثار شاعر انگلیسی «دبلیو. اچ. آودن» می‌پردازد. «اگر حافظه یاری کند» گزیده‌ای از نوشته‌های برودسکی است؛ نویسنده‌ای که پیش‌تر بیشتر با اشعار و ترجمه‌هایش شناخته می‌شد، اما با انتشار این اثر، جایگاه تازه‌ای در میان نویسندگان مهاجر روسی به‌اصطلاح «موج سوم» پیدا کرد. بینش دقیق و درخشان برودسکی در تحلیل آثار داستایفسکی، ماندلشتام، پلاتونوف و همچنین شاعران غیرروسی همچون آودن، کاوافی و مونتاله چشمگیر است. در حالی‌ که شهرت بسیاری از نویسندگان موج سوم در غرب به دلیل ناتوانی‌شان در نگارش به زبان انگلیسی به‌مرور کمرنگ شد، برودسکی با تسلط بر این زبان توانست به نوعی «نزدیکی ادبی» با شاعرانی همچون آودن دست یابد. کتاب با مقاله‌ای سرنوشت‌ساز آغاز می‌شود و به همان شیوه نیز به پایان می‌رسد. نشریه Library Journal درباره «اگر حافظه یاری کند» می‌نویسد: «تسلط لطیف برودسکی بر زبان انگلیسی، بینشی ژرف و روشن از سنت ادبی روسیه، فضای سیاسی و جریان شعر مدرن به خواننده عرضه می‌کند.»