کتاب راز مانا اثر مجموعهٔ نویسندگان و محمدرضا شجریان، انتشارات گمان

کتاب «راز مانا» اثری ارزشمند درباره زندگی و دیدگاه‌های استاد محمدرضا شجریان، خسروی آواز ایران است. این کتاب حاصل مجموعه گفت‌وگوهایی است که توسط محسن گودرزی، محمدجواد غلامرضا کاشی و علی‌اصغر رمضان‌پور تدوین و گردآوری شده است. «راز مانا» با پوشش مطالبی از دوران کودکی تا دهه‌ی پنجاه زندگی استاد شجریان، نه‌تنها شرح حالی خواندنی برای علاقه‌مندان به موسیقی ایرانی به شمار می‌آید، بلکه سندی تاریخی و معتبر محسوب می‌شود؛ چرا که محتوای آن توسط خود استاد تأیید شده است. ساختار کتاب «راز مانا» به دو بخش اصلی تقسیم شده است. بخش نخست به دیدگاه‌ها و نگرش‌های هنری استاد محمدرضا شجریان می‌پردازد. در این بخش موضوعاتی چون آموزش موسیقی، ویژگی‌های موسیقی سنتی، تفاوت میان موسیقی سنتی و موسیقی اصیل ایرانی، مقایسه موسیقی ایران و غرب، و نیازهای امروز موسیقی سازمان‌یافته مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش دوم، نویسندگان به زندگی هنری استاد شجریان و آثار ایشان تا دهه‌ی هفتاد شمسی پرداخته‌اند. در این قسمت، استاد از چگونگی آشنایی خود با موسیقی، آموزش نزد استادان برجسته، دلایل کناره‌گیری از رادیو و تلویزیون، همکاری با چهره‌های نامدار موسیقی چون حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان و محمدرضا لطفی، و نیز درباره آلبوم‌ها، وضعیت کنسرت در ایران و میراث هنری خود سخن می‌گوید. شایان ذکر است «راز مانا» افزون بر گفت‌وگو با یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های موسیقی ایران، سرشار از اصطلاحات تخصصی موسیقی و نکات فنی این هنر است. ازاین‌رو، این کتاب نه‌تنها برای دوست‌داران استاد محمدرضا شجریان، بلکه برای علاقه‌مندان آشنا با مفاهیم و اصطلاحات تخصصی موسیقی ایرانی نیز اثری خواندنی و آموزنده به شمار می‌آید.