کتاب هگل ایرانی اثر مانی پارسا، انتشارات هرمس

هگل از همان زمانی که به ایران آمد، «بود»؛ حضوری کامل و پیوسته داشت، با همۀ آثار ترجمه‌نشده و نخوانده‌اش، و این حضور تا امروز نیز ادامه یافته است. در روایت گوبینو از شگفتی و علاقه‌ی خاص ایرانیانی که با او معاشر بودند، به آرای هگل و اسپینوزا یاد شده است. بیایید با دقت ببینیم گوبینو چه می‌گوید: «فیلسوفان ایرانی که با من آشنا هستند، بیشتر تمایل دارند شناختی کامل از احوال اسپینوزا و هگل پیدا کنند و علت آن نیز روشن است، زیرا اندیشه‌های این دو فیلسوف، ریشه در شرق و در اندیشه‌ی آسیایی دارد.»