کتاب تامل درباره گیوتین اثر آلبر کامو، ترجمه قاسم رستمی، انتشارات فرهنگ جاوید

کتاب «تأمل درباره گیوتین» اثری از آلبر کامو است که با توصیف واکنش پدر نویسنده در هنگام تماشای اعدام یک قاتل محکوم به مرگ آغاز می‌شود. در ابتدا، پدر کامو به‌طور کامل موافق اجرای این حکم بود، اما پس از مشاهده صحنه اعدام، دچار شوک شد و تا چند روز حالتی از بهت و ناآرامی را تجربه کرد. کامو در سراسر این اثر، نفرت عمیق و حیرت خود را از خشونت و بی‌رحمی مجازات اعدام با گیوتین بیان می‌کند. او با استناد به منابع گوناگون توضیح می‌دهد که اصطلاح «مرگ فوری و انسانی» در واقع چیزی از قساوت و هولناکی این روش کم نمی‌کند. از نگاه کامو، هیچ انسانی از بی‌گناهی مطلق برخوردار نیست و بنابراین، هیچ دستگاه قضایی نیز نمی‌تواند در چنین مسئله‌ای قضاوتی کاملاً عادلانه داشته باشد. به باور کامو، مجازات مرگ باید لغو شود و جای آن را کارِ مادام‌العمر بگیرد؛ چراکه در روند دادرسی، احتمال خطا و اشتباه همواره وجود دارد. در نظر او، کارِ مادام‌العمر از مرگ دردناک‌تر است، اما در عین حال، امکان بازنگری در حکم و اثبات بی‌گناهی محکوم را فراهم می‌آورد. از سوی دیگر، محکوم در این وضعیت هنوز امکان انتخاب دارد؛ می‌تواند میان ادامه زندگی در شرایط سخت زندان یا پایان دادن به آن توسط خود تصمیم بگیرد. کامو اعدام را «عمدی‌ترین و از پیش برنامه‌ریزی‌شده‌ترین قتل» می‌خواند و بر این باور است که هیچ جنایتی با آن قابل قیاس نیست. او توضیح می‌دهد اگر بخواهیم اعدام را با دیگر انواع قتل برابر بدانیم، باید تصور کنیم که مجرم تاریخ مرگ قربانی را پیشاپیش به او اعلام کند، تا قربانی ماه‌ها در انتظار مرگِ خود در اضطراب و وحشت زندگی کند. در پایان کتاب، کامو خواستار اقدام فوری دولت فرانسه در لغو مجازات اعدام می‌شود. او پیشنهاد می‌دهد این کشور به‌صورت آزمایشی، برای مدت ده سال، حکم کارِ مادام‌العمر را جایگزین قصاص کند تا الگویی انسانی و قابل‌پیروری برای دیگر ملت‌ها ارائه دهد.