کتاب اسرار‌نامه اثر فرید الدین عطار نیشابوری، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات سخن

عطار بر این باور است که جهانی که ما با حواس خود درک می‌کنیم، جهانی موهوم و ناپایدار است. به بیان دیگر، آنچه ما از اشیا می‌بینیم و می‌فهمیم تنها ظاهر و صورت آن‌هاست، نه حقیقت و باطنشان. اگر انسان می‌توانست به ژرفای اشیا راه یابد و حقیقت آن‌ها را شهود کند، درمی‌یافت که اصل و سرچشمه‌ همه‌ موجودات یکی است و همه به یگانگی می‌رسند. عطار در این مثنوی، فلسفه‌ مشایی و تکیه بر عقل استدلالی را مورد نکوهش قرار می‌دهد، با این حال در «مقاله‌ هشتم» همان اثر، نکات فلسفی ژرف و متعددی را از دیدگاه عرفانی طرح می‌کند. او در این بخش به بیان مراتب گوناگون موجودات و جایگاه هر یک در نظام آفرینش می‌پردازد. «اسرارنامه» از نخستین و مهم‌ترین مثنوی‌های عطار نیشابوری به شمار می‌آید و جایگاه ویژه‌ای در میان آثار عرفانی و فلسفی او دارد.