کتاب الهی‌نامه اثر فرید الدین عطار نیشابوری، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، انتشارات سخن

کتاب «الهی‌نامه» اثری درخشان از شیخ فریدالدین محمد بن ابراهیم نیشابوری، مشهور به «عطار نیشابوری» است که در زمره‌ی آثار منظوم این شاعر بزرگ قرار دارد. این اثر ابتدا با نام «خسرو‌نامه» شناخته می‌شد، اما بعدها عنوان «الهی‌نامه» بر آن نهاده شد. «الهی‌نامه» بیش از شش‌هزار و پانصد بیت را در بر می‌گیرد و همچون دیگر آثار ادبی زمان خود، با مناجات، ستایش پیامبر اکرم (ص) و مدح خلفای زمان آغاز می‌شود. عطار نیشابوری این کتاب را در بیست‌و‌دو بخش به نگارش درآورده است. ساختار اثر بر پایه‌ی گفت‌و‌گویی مناظره‌گونه میان پدری دانا و فرزندانش شکل گرفته؛ جایی که هر یک از پسران از پدر چیزی می‌خواهد. داستان از این قرار است که خلیفه‌ای خردمند و توانا، شش پسر داشت که از دانش و توانگری چیزی کم نداشتند؛ با این‌حال، هر یک در دل آرزویی نهفته و از ناکامی خود اندوهگین بودند. پدر فرزانه آن‌ها را فرا می‌خواند و می‌گوید اگر خواسته‌های دل خود را آشکار کنند، شاید بتواند راه کامیابی را به آنان بنمایاند. پسران نیز لب به سخن می‌گشایند و آرزوهای خویش را بازمی‌گویند؛ یکی عاشق دختر شاه پریان است، دیگری شیفته‌ی سحر و جادو؛ یکی در پیِ آب حیات، دیگری در جستجوی جام جم؛ یکی خواهان انگشتر سلیمان و آن‌یکی در آرزوی کیمیا. در ادامه، پدر با اندرزهایی حکیمانه، هر یک را راه می‌نماید و نشان می‌دهد که حقیقت سعادت و کمال در چیزهایی بس والاتر از خواسته‌های دنیوی جای دارد. نسخه‌ی حاضر از «الهی‌نامه» با تصحیح استاد محمدرضا شفیعی کدکنی در دسترس علاقه‌مندان ادبیات عرفانی ایران قرار گرفته و یکی از گران‌سنگ‌ترین متون ارزشمند عطار نیشابوری به شمار می‌آید.