کتاب اسفند وحشی اثر بس الن دانلدسن، ترجمه ابوالقاسم سری، انتشارات فرهنگ جاوید

کتاب «اسفند وحشی»، پژوهشی برجسته دربارۀ سحر و جادو در فرهنگ عامۀ ایران است که به قلم «بَس الن دانلدسن» تألیف شده است. هنگامی که باور بر این باشد که فردی گرفتار چشم‌زخم یا نظر بد شده است، نوعی بخور خاص از دانه‌های «اسفند وحشی» همراه با قاچ و کندر تهیه می‌شود. این بخور در هنگام غروب آفتاب سوزانده می‌شود و در حالی که دود آن گرد سر قربانی می‌پیچد، عباراتی آیینی تکرار می‌گردد. اثر «اسفند وحشی» نوشتۀ «بَس الن دانلدسن»، یکی از برجسته‌ترین مطالعات در زمینۀ جادو، افسانه‌ها و فرهنگ عامۀ ایران به شمار می‌آید. دانلدسن در این کتاب کلاسیک، مجموعه‌ای از باورها و خرافات مردمان ایران را در زمانی ثبت کرده است که سنت‌های کهن و شیوه‌های زندگی سنتی در اثر برنامه‌های نوسازی دوران شاه رو به زوال بودند. این کتاب تصویری زنده از جهان‌بینی ایرانیان در گذشته ارائه می‌دهد؛ جهانی که در آن باور به فرشتگان، چشم زخم، آداب زایمان و آیین‌های دفن مردگان جایگاهی ویژه داشته است. «اسفند وحشی» در قالب روایتی مستند و درعین‌حال خواندنی، لایه‌های پنهان فرهنگ ایرانی را آشکار می‌کند. موضوعات متنوع و جذابی در این پژوهش بررسی شده‌اند؛ از جمله کیهان‌شناسی، خواب و رویا، نام و عدد، طلسم‌ها و نشانه‌ها، سوگندها و نفرین‌ها، آداب زایش، باور به فرشتگان، درختان و گیاهان مقدس، چشم بد و تقویم‌های آیینی. هر یک از این مباحث، گوشه‌ای از باورهای کهن مردم ایران را بازمی‌نماید و ارزشی فرهنگی و مردم‌شناختی دارد. کتاب «اسفند وحشی» با گردآوری اطلاعات گسترده و تحلیل‌های دقیق، منبعی ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران ایران‌شناسی است. همچنین برای هر خواننده‌ای که می‌خواهد با آداب، باورها و سنت‌های دیرین ایران آشنا شود، اثری ضروری و خواندنی به‌شمار می‌رود. علاقه‌مندان به فرهنگ و تاریخ ایران بی‌تردید از مطالعۀ این اثر ماندگار استقبال خواهند کرد.