کتاب خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دو جایگاهی اثر جولین جینز، ترجمه خسرو پارسا، انتشارات آگه

کتاب «خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دو جایگاهی» برگرفته از پایان‌نامه‌ای بحث‌برانگیز از «جولیان جینز» است. او بر این باور است که آگاهی انسان نه از آغاز تکامل حیوانات، بلکه به‌عنوان فرایندی مبتنی بر یادگیری، حدود سه هزار سال پیش پدیدار شده و همچنان در حال گسترش و تحول است. این اثر در سه بخش اصلی تنظیم شده و یکی از محوری‌ترین مباحث آن، بررسی چگونگی تجربه ذهنی انسان‌های باستان است. جینز مطرح می‌کند که مردمان دوران کهن صداهایی می‌شنیدند که آن‌ها را به الهامات خدایان نسبت می‌دادند؛ از همین منظر، او ساختار ذهنی و روانی آن دوران را تحلیل می‌کند. پیامدهای این نظریه علمی و نوآورانه، تأثیری گسترده بر حوزه‌هایی چون روان‌شناسی، تاریخ، فرهنگ، دین و حتی آینده انسان دارد. نظریه «ذهن دوساحتی» که جینز پایه‌گذار آن است، فرض می‌گیرد ذهن انسان در حالت طبیعی نوعی دوگانگی عملکردی دارد، به‌گونه‌ای که هر نیم‌کره مغز به‌صورت مجزا و در عین حال هماهنگ عمل می‌کند. به‌گفته جینز، ذهن دوساحتی حالتی روانی است که در آن، تجربیات و خاطرات نیم‌کره راست از طریق توهمات شنیداری به نیم‌کره چپ منتقل می‌شوند. این پدیده را او یکی از کارکردهای جانبی مغز انسان می‌داند. در عین حال، هر نیم‌کره مغز با استفاده از شبکه‌ای وسیع از عصب‌ها با نیم‌کره دیگر در ارتباطی مداوم قرار دارد. کتاب «خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دو جایگاهی» اثری است جذاب و تأمل‌برانگیز که مفاهیم پیچیده روان‌شناختی را با زبانی روشن بیان می‌کند و برای علاقه‌مندان به مباحث ذهن و آگاهی، تجربه‌ای ارزشمند و الهام‌بخش به شمار می‌رود.