کتاب اقتصاد روایی اثر رابرت جی شیلر، ترجمه سعید زرگریان، انتشارات آموخته

در دنیای امروز، جایی که فضاهای اینترنتی می‌کوشند بر نتایج انتخابات کشورهای دیگر اثر بگذارند، آیا می‌توانیم از نقش و قدرت «داستان‌های مسری» در تأثیرگذاری بر اقتصاد غافل شویم؟ کتاب پیشگامانه «اقتصاد روایی» نوشته رابرت شیلر، اقتصاددان برجسته و برنده جایزه نوبل، دیدگاهی نو برای درک نحوه شکل‌گیری و تغییرات اقتصادی ارائه می‌دهد. این نویسنده پرفروش نیویورک‌تایمز با بهره‌گیری از نمونه‌ها و داده‌های تاریخی، استدلال می‌کند که مطالعه داستان‌های عامه‌پسند و روایت‌هایی که رفتار اقتصادی فردی و جمعی را شکل می‌دهند – آنچه او «اقتصاد روایی» می‌نامد – می‌تواند توانایی ما را در پیش‌بینی، آمادگی و کاهش آسیب در بحران‌های مالی، رکودها و سایر رویدادهای مهم اقتصادی افزایش دهد. شیلر توضیح می‌دهد که ایده‌هایی که در قالب داستان‌هایی عامه‌پسند میان مردم گسترش می‌یابند، مانند ویروس مسری در ذهن‌ها پخش می‌شوند و می‌توانند بازارها را دگرگون کنند؛ خواه این باور باشد که سهام فناوری همیشه رشد می‌کند، قیمت مسکن هرگز کاهش نمی‌یابد یا برخی شرکت‌ها آن‌قدر عظیم‌اند که شکست‌ناپذیر به نظر می‌رسند. فارغ از درست یا نادرست بودن این روایت‌ها، چنین داستان‌هایی از طریق گفت‌وگوهای روزمره، رسانه‌های خبری و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی، بر تصمیم‌های ما درباره سرمایه‌گذاری، صرف‌هزینه و پس‌انداز تأثیر مستقیم می‌گذارند و در نهایت جهت حرکت اقتصاد را تعیین می‌کنند. با وجود اهمیت آشکار این داستان‌ها، بیشتر اقتصاددانان تاکنون توجه چندانی به آن‌ها نداشته‌اند. کتاب «اقتصاد روایی» تلاش می‌کند این وضعیت را تغییر دهد و بنیانی نظری برای درک چگونگی تأثیر روایت‌ها بر شکل‌گیری رویدادهای بزرگ اقتصادی مانند جنگ‌ها، بیکاری گسترده و گسترش نابرابری ایجاد کند. شیلر در این کتاب نشان می‌دهد که داستان‌هایی درباره اعتماد یا ترس اقتصادی، رونق بازار مسکن، رؤیای آمریکایی یا پدیده‌هایی چون بیت‌کوین چگونه می‌توانند بر نتایج اقتصادی کشورها اثرگذار باشند. کتاب «اقتصاد روایی» توضیح می‌دهد که چرا باید این روایت‌ها را جدی گرفت و چگونه تحلیل آن‌ها می‌تواند درک ما را از چرخه‌های اقتصادی عمیق‌تر کند. شاید بتوان گفت این اثر، مهم‌ترین و تأثیرگذارترین کتاب رابرت شیلر تا امروز است.