کتاب تراژدی کوریولانوس اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه مهران صفوی، انتشارات نشر کتاب پارسه

نمایشنامه «کوریولانوس» از واپسین تراژدی‌های ویلیام شکسپیر است که میان سال‌های ۱۶۰۵ تا ۱۶۰۸ میلادی نگاشته شد. این اثر به‌سبب کاوش ژرف در موضوعاتی همچون سیاست، قدرت و غرور انسانی شهرت یافته است. داستان در روم باستان جریان دارد و زندگی و سقوط «کایوس مارتیوس»، جنگجوی نامدار و دلاور رومی را روایت می‌کند؛ شخصیتی که در پی جاه‌طلبی سیاسی و ناتوانی در سازگاری با وفاداری‌های متغیر مردم، سرنوشتی تراژیک می‌یابد. شکسپیر با الهام از اثر تاریخی «زندگی‌ها» نوشته پلوتارک، نمایشنامه‌ای خلق کرده که رابطه پرتنش میان مردم، حاکمان و مفهوم شرافت فردی را می‌کاود. روایت با رم آشفته‌ای آغاز می‌شود؛ جایی که مردم پلبی از کمبود نان و فشار اقتصادی به ستوه آمده‌اند و تهدید دشمنان بیرونی اوضاع را وخیم‌تر می‌کند. در این میان، «کایوس مارتیوس» به‌عنوان سرداری مغرور اما شجاع، در نبرد با ولسیان‌ها پیروزی درخشانی به دست می‌آورد و به پاس دلاوری‌اش لقب افتخاری «کوریولانوس» می‌گیرد. پس از بازگشت به رم، کوریولانوس به تشویق اطرافیان ترغیب می‌شود تا وارد عرصه سیاست شود و برای مقام کنسولی نامزد گردد. با این حال، غرور افراطی و تحقیر آشکار او نسبت به مردم عادی و نمایندگانشان، نارضایتی عمومی را برمی‌انگیزد و سرانجام به تبعیدش از شهر می‌انجامد. در واکنشی غیرمنتظره، او با دشمن دیرینه‌اش «آوفیدیوس» هم‌پیمان می‌شود و ارتشی را برای لشکرکشی علیه زادگاه خود فراهم می‌آورد. اما در لحظه اوج این درگیری، درخواست مادرش «ولومنیا» او را از ویران کردن رم بازمی‌دارد. این تصمیم انسانی خشم آوفیدیوس را برمی‌انگیزد و سرانجام به مرگ تراژیک کوریولانوس ختم می‌شود. در «کوریولانوس»، شکسپیر تقابل میان فردگرایی و خیر جمعی را برجسته می‌کند و پرسشی بنیادین درباره مفهوم خدمت به میهن و حفظ شرافت شخصی مطرح می‌سازد. غرور و سرسختی کوریولانوس او را به قهرمانی تراژیک بدل می‌کند؛ شخصیتی که در مرز میان وفاداری و خیانت، افتخار و سقوط، گرفتار می‌شود. اثر همچنین طبیعت قدرت و سیاست را واکاوی می‌کند و ارتباط متغیر میان طبقه حاکم و توده مردم را به تصویر می‌کشد؛ جایی که تریبون‌ها با بهره‌گیری از احساسات عمومی در پی نفوذ سیاسی‌اند و کوریولانوس با نخبه‌گرایی خود از پذیرش خواست جمعی مردم سر باز می‌زند. این تضاد، نقدی ژرف بر چالش‌های حکومت و نمایندگی سیاسی به دست می‌دهد. نمایشنامه «کوریولانوس» از سیاسی‌ترین آثار شکسپیر است؛ اثری که نگاهی تأمل‌برانگیز به مفاهیم رهبری، افتخار و آسیب‌پذیری انسان دارد. شخصیت‌پردازی‌های پیچیده، تضادهای اخلاقی و درگیری‌های قدرت در آن، اثری ماندگار و همچنان مرتبط برای مخاطبان معاصر پدید آورده است. چه در خواندن و چه در اجرا، «کوریولانوس» تراژدی‌ای تأثیرگذار باقی می‌ماند که پیچیدگی جاه‌طلبی انسان و پویایی ساختارهای اجتماعی را با نگاهی فلسفی و انسانی بررسی می‌کند.