کتاب درجه صفر نوشتار اثر رولان بارت، ترجمه شیریندخت دقیقیان، انتشارات هرمس

کتاب «درجه‌ی صفر نوشتار» اثری درباره‌ی نقد ادبی، نوشته‌ی رولان بارت است که نخستین بار در سال ۱۳۳۲ میلادی (۱۹۵۳) منتشر شد. این کتاب یکی از مهم‌ترین آثار بارت به شمار می‌رود و نقطه‌ی عطفی در مسیر فکری و نظری او محسوب می‌شود. بارت در «درجه‌ی صفر نوشتار» پرسش‌های اساسی و چالش‌برانگیزی را مطرح می‌کند: آیا چیزی به نام ادبیات منقلب‌کننده وجود دارد؟ و آیا ادبیات می‌تواند واقعاً سیاسی باشد؟ او با طرح این پرسش‌ها، دیدگاه‌های تثبیت‌شده در باب وظیفه‌ی اجتماعی نویسنده را به چالش می‌کشد. در این مانیفست فکری و جسورانه، رولان بارت بر این باور است که ادبیات الزامی به پایبندی مستقیم به جامعه ندارد. هرچند او می‌پذیرد نویسنده در برابر تاریخ و سیاست مسئولیت اخلاقی دارد، اما تاریخ ادبی فرانسه ثابت کرده است که نویسندگان غالباً از انجام کامل این مسئولیت‌ها ناتوان بوده‌اند. از نگاه بارت، وظیفه‌ی اصلی ادبیات نه وفاداری به ایدئولوژی، بلکه کاوش در اسطوره‌های جهان خود و بازنمایی آن‌هاست. «درجه‌ی صفر نوشتار» با زبانی دقیق، تحلیلی و مصالحه‌ناپذیر نوشته شده و موضوعاتی بدیع را به دنیای نقد ادبی معرفی می‌کند؛ موضوعاتی که خیلی زود جایگاه رولان بارت را در میان متفکران پیشرو حوزه‌ی نقد و نظریه‌ی ادبی تثبیت کردند.