کتاب بالکان اکسپرس اثر اسلاونکا دراکولیچ، ترجمه سونا انزابی نژاد، انتشارات گمان

اسلاونکا دراکولیچ، روزنامه‌نگار و فمینیست برجسته کروات، در مجموعه‌ای از مقالات واقع‌گرایانه و تأثیرگذار، تصویری انسانی و ملموس از جنگ بالکان ارائه می‌دهد. او با نگاهی عمیق نشان می‌دهد که چگونه این درگیری خونین، نزدیک‌ترین دوستان، همکاران و هم‌وطنانش را ـ که از هر دو ملیت صرب و کروات بودند ـ تحت تأثیر قرار داد. کتاب «بالکان اکسپرس» گردآورده‌ای از همین مقالات است؛ مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و دیدگاه‌های دراکولیچ درباره جنگ یوگسلاوی که بازتاب‌دهنده‌ی تجربه‌های شخصی و تحلیل‌های اجتماعی اوست. این نویسنده که از مهم‌ترین چهره‌های زن ادبیات اروپای شرقی به‌شمار می‌آید، در این اثر واکنش مردم عادی یوگسلاوی سابق را در برابر شرایط بحرانی کشورشان بررسی کرده و پرسشی بنیادی را مطرح می‌کند: نقش واقعی مردم در آغاز و تداوم این جنگ چه بوده است؟ دراگولیچ در «بالکان اکسپرس» به جنبه‌هایی از جنگ یوگسلاوی می‌پردازد که به‌ندرت در گزارش‌های خبری دیده می‌شود. او از خلال مجموعه‌ای از روایت‌ها و مشاهدات عینی، وضعیت روحی و واکنش‌های مردم عادی را بازگو می‌کند و نشان می‌دهد که جنگ چگونه زندگی روزمره را ویران می‌سازد، پیوندهای انسانی را از هم می‌گسلد و دوستی‌های دیرینه را به دشمنی‌های سخت بدل می‌کند. او در بخش‌هایی از کتاب به تأملی عمیق درباره مسئولیت جمعی انسان‌ها در آغاز جنگ می‌پردازد و با صداقت می‌پرسد: آیا همه ما در وقوع این فاجعه سهمی نداریم؟ «بالکان اکسپرس» سرشار از روایت‌هایی شخصی و تأمل‌برانگیز است؛ از خاطرات او با دخترش و دوستانش گرفته تا روزی که پدرش با اسلحه او را ترساند، و نیز سفر نمادینش به سوی جنوب از طریق قطار «بالکان اکسپرس» — سفری که به‌زیبایی مسیر حرکت از وین آرام به قلبِ پرتلاطم یوگسلاویِ درگیر جنگ را به تصویر می‌کشد.