کتاب تراژدی قیصر اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه فرنگیس شادمان، انتشارات علمی و فرهنگی

«تراژدی قیصر» یا «تراژدی جولیوس سزار» (در نسخه اول فولیو با عنوان The Tragedy of Ivlivs Cæsar) یکی از مشهورترین نمایشنامه‌های تاریخی و تراژدی‌های بزرگ ویلیام شکسپیر است که نخستین‌بار در سال ۱۵۹۹ میلادی بر صحنه رفت. این اثر از برجسته‌ترین نمایشنامه‌های تاریخی شکسپیر به شمار می‌رود و سرشار از مفاهیم قدرت، خیانت و سرنوشت است. داستان با جشن باشکوهی در رم آغاز می‌شود؛ جشنی که مردم برای بازگشت پیروزمندانه ژولیوس سزار پس از شکست دادن پسران پومپی، رقیب نظامی‌اش، برگزار می‌کنند. در این میان، دو تریبون که از تغییر وفاداری مردم از پومپیوس به سزار خشمگین‌اند، تلاش می‌کنند جشن‌ها را متوقف کنند و مردم را از ستایش سزار بازدارند. اما عوام رم در برابر توهین‌های آن‌ها واکنش نشان می‌دهند و برخورد، به درگیری لفظی و آشوب می‌انجامد. در جشن لوپرکال، سزار در رأس رژه‌ای پیروزمندانه ظاهر می‌شود. در میان شور و شوق جمعیت، فالگیری به او هشدار می‌دهد: «از ایدهای مارس بپرهیز!» اما سزار این هشدار را نادیده می‌گیرد. در همین زمان، کاسیوس در تلاش است بروتوس را به پیوستن به توطئه‌ای برای قتل سزار ترغیب کند. بروتوس که از نزدیک‌ترین دوستان سزار است، دچار تردید و کشمکش درونی می‌شود؛ اما در نهایت به این باور می‌رسد که سزار ممکن است از قدرت خویش سوءاستفاده کند. کاسکا سپس گزارش می‌دهد که مارک آنتونی در رژه، سه بار تاج سلطنتی رم را به سزار پیشنهاد کرده است و هربار سزار با اکراه آن را نپذیرفته است. او می‌پندارد سزار عمداً امتناع کرده تا میل پنهانش به پادشاهی آشکار نشود و مردم بیش از پیش خواستار تاج‌گذاری او شوند. پس از این رویدادها، بروتوس به توطئه‌گران می‌پیوندد و نقشه قتل سزار شکل می‌گیرد. اما پس از کشته شدن سزار، مارک آنتونی با هوشمندی و سخنوری، احساسات مردم را علیه توطئه‌گران برمی‌انگیزد و آتش جنگ داخلی در رم شعله‌ور می‌شود. نمایشنامه «تراژدی جولیوس سزار» با بهره‌گیری از زبان شاعرانه و روایت پرکشمکش خود، تصویری جاودان از نبرد قدرت، وسوسه سیاسی و عواقب خیانت ارائه می‌دهد و همچنان یکی از ماندگارترین آثار در تاریخ ادبیات و تئاتر جهان باقی مانده است.