کتاب الفاظ و اشیا اثر میشل فوکو، ترجمه فاطمه ولیانی، انتشارات ماهی

میشل فوکو با دانشی گسترده و ژرف، از مرزهای هنجارهای رایج عبور می‌کند و به قرن هفدهم بازمی‌گردد تا نشان دهد چگونه نظام‌های کلاسیک دانایی ـ که تمامی عناصر طبیعت را در زنجیره‌ای از موجودات، جایگاه ستارگان در آسمان و ویژگی‌های چهره‌ی انسان معنا می‌کردند ـ زمینه‌ساز پیدایش علوم مدرن همچون زیست‌شناسی، زبان‌شناسی و اقتصاد سیاسی شدند. نتیجه‌ی این پژوهش‌های فوکو، شکل‌گیری نوعی «باستان‌شناسی علوم» است؛ شیوه‌ای تحلیلی که لایه‌های پنهان معنا را آشکار می‌سازد و ماهیت قراردادی، ناپایدار و گاه شوکه‌کننده‌ی حقایقی را فاش می‌کند که انسان آن‌ها را بدیهی می‌پندارد. در اثری که نام فوکو را به‌عنوان مهم‌ترین اندیشمند فرانسوی پس از سارتر تثبیت کرد، او با استناد به مدارک و شواهدی خیره‌کننده نشان می‌دهد که «انسان»، به‌عنوان یکی از موضوعات اصلی دانش علمی، در حقیقت اختراعی تازه و حاصل جهشی بنیادین در فرهنگ بشری است.