کتاب اسلام و مدرنیته اثر عبدالمجید شرفی، ترجمه مهدی مهریزی، انتشارات هرمس

کتاب «اسلام و مدرنیته» نوشته عبدالمجید شرفی، به بررسی چگونگی تحول و تطبیق اندیشه اسلامی در برابر چالش‌ها و فرصت‌های دنیای مدرن می‌پردازد. شرفی بحث خود را با تعریف مفهوم مدرنیته و ابعاد گوناگون آن آغاز می‌کند؛ ابعادی همچون پیشرفت‌های تکنولوژیک، دگرگونی‌های اجتماعی و تغییر در ساختارهای سیاسی و اقتصادی. او این تحولات را با ارزش‌ها و شیوه‌های سنتی اسلامی مقایسه می‌کند تا زمینه‌ای روشن برای ادامه مباحث فراهم آورد. نویسنده سپس مروری تاریخی بر مواجهه جهان اسلام با مدرنیته از دوره استعمار ارائه می‌دهد. در این بخش، او توضیح می‌دهد که چگونه استعمار ساختارهای سنتی جوامع اسلامی را دگرگون ساخت و نهادها و اندیشه‌های جدیدی را وارد این جوامع کرد. این تحولات، آغازگر رابطه‌ای پیچیده میان اسلام و مدرنیته بود؛ رابطه‌ای که همواره میان دو رویکرد مقاومت و سازگاری در نوسان بوده است. شرفی در ادامه به واکنش‌های فکری روشنفکران اسلامی نسبت به مدرنیته می‌پردازد و سه رویکرد اصلی را معرفی می‌کند: ۱. طرد کامل: گروهی از اندیشمندان، مدرنیته را ذاتاً متعارض با ارزش‌های اسلامی می‌دانستند و به رد کامل آن روی آوردند. ۲. انطباق گزینشی: برخی دیگر تنها بخش‌هایی از ایده‌ها و شیوه‌های مدرن را که سودمند می‌دانستند پذیرفتند و عناصر متضاد با اصول اسلامی را کنار گذاشتند. ۳. ترکیب و بازآفرینی: دسته سوم با هدف پیوند دادن آموزه‌های اسلامی و مفاهیم مدرن، به دنبال ایجاد چارچوبی نوین و هماهنگ بودند تا بتواند پاسخ‌گوی مسائل و چالش‌های معاصر باشد. نویسنده برای تبیین این سه رویکرد، اندیشه‌های چهره‌های برجسته‌ای چون جمال‌الدین افغانی، محمد عبده و رشید رضا را بررسی می‌کند؛ متفکرانی که در پی بازخوانی آموزه‌های اسلامی بر اساس دانش و دستاوردهای دنیای جدید بودند. افزون بر این، شرفی به صورت موضوعی تأثیر مدرنیته بر حوزه‌هایی چون حقوق اسلامی، جایگاه جنسیت، نظام آموزشی و عرصه سیاست را مورد تحلیل قرار می‌دهد. در پایان، «اسلام و مدرنیته» کتابی است که برای مخاطبان دغدغه‌مند نسبت به یکی از مهم‌ترین مسائل تاریخی و فکری جهان اسلام، یعنی نسبت و رویارویی اسلام با مدرنیته، منبعی ارزشمند و خواندنی به شمار می‌آید.