کتاب آیشمن در اورشلیم اثر هانا آرنت، ترجمه زهرا شمس، انتشارات برج

کتاب «آیشمن در اورشلیم» با عنوان فرعی «گزارشی در باب ابتذال بشر»، تحلیلی ژورنالیستی و بحث‌برانگیز از ذهنیتی است که زمینه‌ساز شکل‌گیری هولوکاست شد. این اثر را «هانا آرنت»، فیلسوف و نظریه‌پرداز آلمانی، در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳ میلادی) نگاشته است. آرنت که خود یهودی‌تبار بود، در دوران به قدرت رسیدن «آدولف هیتلر» از آلمان گریخت و پس از پایان جنگ جهانی دوم، برای نشریه «نیویورکر» گزارش‌هایی از دادگاه «آدولف آیشمن» تهیه کرد. گزارش دقیق و خیره‌کننده‌ی هانا آرنت از محاکمه‌ی آدولف آیشمن ـ یکی از مقام‌های بلندپایه و بی‌رحم رژیم نازی که به «قصاب اروپا» شهرت داشت ـ نخستین‌بار در قالب مجموعه مقالاتی در سال ۱۹۶۳ در مجله نیویورکر منتشر شد. این نوشته‌ها بعدها به‌صورت کتابی با نام «آیشمن در اورشلیم» گردآوری و منتشر شدند. نسخه‌ی اصلاح‌شده‌ی این گزارش‌ها در سال ۱۳۷۵ (۱۹۹۶ میلادی) به چاپ رسید و شامل توضیحات و مطالبی تازه بود که پس از برگزاری دادگاه و بررسی‌های تکمیلی روشن شد. در این نسخه، آرنت به شکل مستقیم به واکنش‌ها، نقدها و جدل‌های گسترده‌ای که پیرامون دیدگاه‌هایش به‌وجود آمده بود نیز پرداخته است. کتاب «آیشمن در اورشلیم» را می‌توان یکی از پیروزی‌های بزرگ روزنامه‌نگاری در قرن بیستم دانست؛ اثری که با نگاهی موشکافانه، روشنفکرانه و تأثیرگذار به بررسی ریشه‌های شر در تاریخ بشر می‌پردازد. این کتاب نه‌تنها اثری آموزنده، بلکه اثری تکان‌دهنده است که تصویری عمیق و متفاوت از یکی از تیره‌ترین و ناآرام‌ترین رویدادهای سده بیستم ارائه می‌کند. آرنت در این اثر، سرچشمه‌های شر را در بطن این جنایت عظیم بررسی کرده و با تحلیلی فلسفی، ماهیت و عوامل پدیدآورنده‌ی آن را واکاوی می‌کند.