کتاب هزینه نهایی صفر اثر جرمی ریف کین، ترجمه سعید زرگریان، انتشارات آموخته

جرمی ریفکین تناقضی بنیادین در قلب نظام سرمایه‌داری را آشکار می‌کند؛ همان نیرویی که این نظام را به رشد و شکوفایی رسانده، اکنون موجب حرکت آن به‌سوی زوال شده است. پویایی ذاتی کارآفرینی در بازارهای رقابتی، بهره‌وری را افزایش داده و هزینه‌های حاشیه‌ای را کاهش می‌دهد، و همین امر به کسب‌وکارها امکان می‌دهد تا قیمت کالاها و خدمات خود را برای جذب مصرف‌کنندگان و افزایش سهم بازار پایین بیاورند. هزینهٔ حاشیه‌ای، هزینهٔ تولید واحدهای اضافی یک کالا یا خدمت است، در حالی‌که هزینه‌های ثابت در آن محاسبه نمی‌شود. اقتصاددانان همواره کاهش هزینه‌های حاشیه‌ای را نشانه‌ای مثبت دانسته‌اند، اما هرگز پیش‌بینی نکرده بودند که یک انقلاب فناورانه می‌تواند این هزینه را به سطحی نزدیک به صفر برساند. هنگامی که کالاها و خدمات به «هزینه نهایی صفر» می‌رسند، تقریباً رایگان و فراوان می‌شوند و از کنترل نیروهای بازار خارج می‌گردند. امروزه زیرساختی عظیم و نوظهور به نام «اینترنت اشیا» در حال شکل‌گیری است؛ فناوری‌ای که می‌تواند در سال‌های آینده بخش‌های وسیعی از اقتصاد را به سمت هزینهٔ حاشیه‌ای نزدیک به صفر سوق دهد. ریفکین توضیح می‌دهد که چگونه همگرایی سه اینترنت ــ اینترنت ارتباطات، اینترنت انرژی‌های نو و اینترنت لجستیک ــ بستری فناورانه ایجاد می‌کند که تمامی عناصر اقتصادی و اجتماعی را به هم متصل می‌سازد. میلیاردها حسگر به منابع طبیعی، خطوط تولید، شبکه برق، سامانه‌های لجستیکی و جریان بازیافت متصل‌اند و در خانه‌ها، دفاتر، فروشگاه‌ها، وسایل نقلیه و حتی بدن انسان‌ها جای گرفته‌اند تا داده‌های کلان (Big Data) را به شبکه‌ای عصبی و جهانی در قالب اینترنت اشیا (IoT) منتقل کنند. تولیدکنندگان از طریق اتصال به این شبکه می‌توانند با بهره‌گیری از داده‌های عظیم، تحلیل‌های پیشرفته و الگوریتم‌های هوشمند، بهره‌وری را افزایش داده، هزینه‌های تولید را به حداقل برسانند و طیف گسترده‌ای از کالاها و خدمات را تقریباً به‌رایگان تولید و به اشتراک بگذارند؛ درست همان‌گونه که امروز اطلاعات در فضای دیجیتال در دسترس همگان قرار گرفته است.