کتاب مده‌آ اثر آئوریلو پس، ترجمه رضا قیصریه، انتشارات نیلا

مده‌آ (یونانی باستان: Μήδεια) نمایش‌نامه‌ای تراژیک اثر اوریپید، از برجسته‌ترین نویسندگان یونان باستان است. این نمایش بر اساس اسطوره یاسون و مدئا نوشته شده و نخستین بار در سال ۴۳۱ پیش از میلاد بر صحنه رفته است. داستان نمایش‌نامه «مده‌آ» بر زندگی و تصمیم‌های مدئا، شاهزاده‌ای بربر از سرزمین کولخیس و همسر یاسون، تمرکز دارد. هنگامی که یاسون، او را رها می‌کند تا با شاهزاده‌ای یونانی از کورینتوس ازدواج کند، مدئا درمی‌یابد که جایگاه و امنیتش در جهان یونانی به خطر افتاده است. او در واکنشی خشمگین و تراژیک، همسر تازه یاسون و حتی فرزندان خود را می‌کشد تا از یاسون انتقام بگیرد. پس از این انتقام خونین، مدئا به سوی آتن می‌گریزد تا زندگی تازه‌ای را آغاز کند. معاصران اوریپید، نمایش‌نامه «مده‌آ» را اثری تکان‌دهنده توصیف کرده‌اند. این اثر همراه با مجموعه‌ای از نمایش‌نامه‌های دیگر، در جشنواره شهر دیونیسیا اجرا شد؛ هرچند در زمان نخستین اجرا، درخششی ویژه نیافت، اما در ادامه، جایگاهی مهم در میان تراژدی‌های یونانی پیدا کرد. با ظهور جنبش فمینیستی، اهمیت «مده‌آ» بیش از گذشته آشکار شد؛ زیرا این نمایش‌نامه به شکل قدرتمندی نبرد و تلاش زنی برای به دست گرفتن اختیار زندگی خویش در جهانی مردسالار را به تصویر می‌کشد. همین مضمون سبب شد تا در قرن بیستم، «مده‌آ» به یکی از پرمخاطب‌ترین آثار تراژیک یونان باستان بدل شود و بیش از هر تراژدی دیگری از آن دوران، بر صحنه تئاتر جهان اجرا گردد.