کتاب ایران باستان اثر حسن پیرنیا، انتشارات نشر کتاب پارسه

کتاب «تاریخ ایران باستان» اثری سه‌جلدی از «میرزا حسن‌خان پیرنیا» ملقب به «مشیرالدوله» است که در شمار طولانی‌ترین و جامع‌ترین منابع درباره تاریخ ایران باستان قرار می‌گیرد. «حسن پیرنیا» در این اثر ارزشمند، گستره‌ای وسیع از تاریخ را در بر گرفته است؛ از حدود دو هزار سال پیش از میلاد مسیح و دوران سومری‌ها تا پایان حکومت اشکانیان. افسوس که فرصت زندگی به او اجازه نداد تا این مجموعه بزرگ درباره ایران پیش از اسلام را با نگارش بخش مربوط به دوره ساسانیان کامل سازد. مشیرالدوله، که از رجال خوش‌نام دوران مشروطه به شمار می‌رفت، با برجای گذاشتن این کتاب ماندگار، گنجینه‌ای بی‌بدیل از دانش و فرهنگ ایرانی را به یادگار نهاد. منتقدان بسیاری این اثر را ستوده و مطالعه آن را به علاقه‌مندان تاریخ و میراث فرهنگی ایران توصیه کرده‌اند. کتاب «تاریخ ایران باستان» به کوشش «حسن پیرنیا» صرفاً یک روایت تاریخی نیست؛ بلکه دایره‌المعارفی گسترده از تمدن و فرهنگ ایران و دیگر سرزمین‌های بزرگ جهان همچون یونان، هند، روم، مصر و بین‌النهرین به شمار می‌آید. خواننده با مطالعه این اثر گران‌سنگ، نه تنها با رویدادهای دوران مادها، هخامنشیان، اشکانیان، سلوکیان و دیگر سلسله‌های بزرگ باستانی ایران آشنا می‌شود، بلکه به مطالب اصیل و قابل توجهی از تاریخ و فرهنگ تمدن‌های خاورمیانه و جهان باستان نیز دست می‌یابد. «مشیرالدوله پیرنیا» با دقت و وسواس علمی مثال‌زدنی، مستندات تاریخی این مجموعه را گردآوری کرده است. «تاریخ ایران باستان» نوشته او، به دور از هرگونه اغراق یا تعصب، اطلاعاتی دقیق، مستند و قابل اعتماد را در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد و از همین رو، جایگاهی ممتاز در میان منابع مطالعات تاریخ ایران دارد.