کتاب یاد جنگل دور اثر گوردون اوراینز، ترجمه کاوه فیض اللهی، انتشارات فرهنگ نشر نو

وقتی مار می‌بینیم، نفس‌مان از شدت ترس بند می‌آید و در برابر زیبایی والا و آرام‌بخش طلوع آفتاب شگفت‌زده می‌شویم. این واکنش‌ها تصادفی نیستند؛ بلکه ریشه در گذشته‌ی تکاملی ما دارند. انسان از مار می‌ترسد زیرا زهرِ آن خطری مرگ‌بار به شمار می‌رود، و از طلوع خورشید استقبال می‌کند چون با پدیدار شدن روشنایی، خطرات شب تاریک ناپدید می‌شوند. بسیاری از ترجیحات زیبایی‌شناسی انسان — از نوع باغ‌هایی که طراحی می‌کنیم تا غذاهایی که از آن‌ها لذت می‌بریم و سرگرمی‌هایی که دنبال می‌کنیم — نتیجه‌ی میلیون‌ها سال انتخاب طبیعی است. در این اثر بلندپروازانه و غیرمعمول، «گوردون اوراینز»، زیست‌شناس تکاملی، نقش تکامل را در شکل‌گیری واکنش‌های انسان به محیط بررسی می‌کند. او با این پرسش آغاز می‌کند که چرا احساسات داریم و در پایان، با نگاهی تکاملی به زیبایی‌شناسی، تحلیل خود را به اوج می‌رساند. اوراینز نشان می‌دهد که زندگی عاطفی امروز ما حاصل تصمیم‌هایی است که نیاکان‌مان هزاران سال پیش در ساواناهای آفریقا گرفته‌اند؛ زمانی که برای یافتن غذا، امنیت و پناهگاه، مکان‌هایی مناسب انتخاب می‌کردند و در گروه‌های کوچک شکارچی گرد هم می‌آمدند. در همین دوران، علایق و نفرت‌های انسانی در مغز شکل گرفت، زیرا واکنش درست به محیط، تفاوت میان بقا و مرگ را تعیین می‌کرد. تحلیل دقیق و پرجزئیات او توضیح می‌دهد که چرا انسان امروز در طراحی پارک‌ها و باغ‌ها از چشم‌اندازهای گرمسیری اجداد خود الهام می‌گیرد، چرا هم‌زمان نسبت به خطر احساس کنجکاوی دارد اما با احتیاط به آن نزدیک می‌شود، و چگونه دقت ما به صداهای طبیعت، ما را به گونه‌ای موسیقایی و منحصربه‌فرد بدل کرده است. همچنین درمی‌یابیم که چرا انسان‌ها نخل‌های گوناگون را برای تولید شراب پرورش داده‌اند، چرا نسبت به برخی بوها واکنشی شدید نشان می‌دهند و چگونه میل ذاتی ما به طبقه‌بندی، درک و نظم‌بخشی به جهان پیرامون، حاصل همان میراث تکاملی کهن است.