کتاب سرگذشت پیانو اثر هرولد شونبرگ، ترجمه پرتو اشراق، انتشارات ناهید

کتاب «سرگذشت پیانو» روایتی دل‌انگیز از دگرگونی‌ها و نبوغ پیانیست‌های بزرگ در طول تاریخ موسیقی کلاسیک است. از لگاتوی افسانه‌ای موتزارت که «چون روغن روان می‌شد» تا موج‌های پرشکوه و اقیانوس‌گونِ بتهوون، از لمس تند و دقیق کلارا شومان که «تیز چون طرح مداد» بود تا اجرای آتشفشانی و سرشار از احساس روبنشتاین، همگی در این اثر جان می‌گیرند. پیانیست‌های بزرگ در این کتاب به‌عنوان شخصیت‌هایی درخشان، شیک و گاه شگفت‌انگیز تصویر می‌شوند و ویژگی‌های فنی و هنری آنان با دقت و ظرافت تحلیل شده است. هارولد سی. شونبرگ، منتقد و نویسنده‌ی نامدار و برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر، در این کتاب گزارش‌هایی روشن و جذاب از سبک نوازندگی، اجرا و حتی زندگی شخصی پیانیست‌ها ارائه می‌دهد. او به نکاتی جالب و کمتر شنیده‌شده اشاره می‌کند؛ از رقابت تند و پرشور موتزارت و کلمنتی گرفته تا تأثیر مغناطیسی لیزت بر زنان، آن‌چنان که هنگام اجرای او، بانوان جواهرات خود را بر صحنه پرتاب می‌کردند، و نیز عادت عجیب گاتشالک در کوتاه نکردن ناخن‌هایش که گاه کلیدهای پیانو را به خون آغشته می‌کرد. در بخش دیگری از کتاب، نویسنده نگاهی دقیق و خواندنی به حرفه و سبک پیانیست‌های مدرن همچون آلیشیا دِ لاروچا، ولادیمیر اشکنازی، امیل گیلس، گلن گولد، آلفرد برندل، جورج بولت، خورخه گوتیرس و آندره واتس می‌افکند و تحول نوازندگی در سده‌های اخیر را به‌زیبایی تصویر می‌کند. «سرگذشت پیانو» از برجسته‌ترین آثار درباره‌ی تاریخ نوازندگی پیانو به‌شمار می‌آید. شونبرگ در این اثر تاریخ «پیانیست‌های بزرگ» را از روزگار خانواده‌ی باخ در قرن هجدهم تا نسل نوآورانی چون پل جاکوبز و دیوید تودور بازمی‌نماید و تصویری جامع از مسیر دگرگونی موسیقی و تکنیک نوازندگی پیانو از آغاز اختراع این ساز تا روزگار معاصر ارائه می‌دهد. این کتاب اثری خواندنی و پرجزئیات برای دوست‌داران موسیقی کلاسیک و پژوهشگران تاریخ هنر است.