کتاب عرفان و تفکر اثر امید همدانی، انتشارات نگاه معاصر

تحقیقات و مطالعات تطبیقی در سال‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای در حوزه پژوهش‌های علمی و فرهنگی یافته و توجه پژوهشگران بسیاری را به خود جلب کرده است. کمترین دستاورد این‌گونه تحقیقات آن است که زمینه‌ای فراهم می‌آورند تا انواع وام‌دهی و وام‌گیری، دادوستدهای آگاهانه و ناآگاهانه، و نیز تواردهای پنهان و آشکار میان نظام‌های فکری گوناگون و فرهنگ‌ها و تمدن‌های متنوع روشن شود. در میان این‌گونه پژوهش‌ها، در چند دهه اخیر، تطبیق اندیشه‌های عارفان برجسته ایرانی، به‌ویژه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، با فلسفه‌های اگزیستانسیال از رونق بیشتری برخوردار شده و مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با همین هدف، به نقد و بررسی کتاب «عرفان و تفکر: از تأملات عرفانی مولوی تا عناصر عرفانی در طریق تفکر هایدگر» می‌پردازد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد نویسنده در هفت فصل، مطالب ارزشمندی درباره جنبه‌هایی از تفکرات عرفانی مولانا و اندیشه‌های فلسفی مارتین هایدگر ارائه کرده است. در فصل پایانی، پژوهش با تکیه بر خوانش‌های شخصی، به بیان شباهت‌ها یا به تعبیر دقیق‌تر «شباهت‌سازی‌ها» میان این دو متفکر می‌پردازد و تلاش می‌کند نسبت‌هایی میان عرفان ایرانی و تفکر فلسفی غربی برقرار کند. با این حال، همان‌گونه که در این بررسی نشان داده می‌شود، این شباهت‌های ظاهری در اصل حکایت از تفاوت‌های بنیادین میان مولوی و هایدگر دارد؛ تفاوت‌هایی که شناخت و تحلیل آن‌ها یکی از دستاوردهای اصلی این پژوهش به شمار می‌آید.