کتاب تفکر اثر محمدصادق حائری شیرازی، انتشارات نشر معارف

نویسنده در این کتاب به مجموعه‌ای گسترده از مباحث بنیادین پیرامون «تفکر» و جایگاه آن در نظام اخلاق، دین و اجتماع می‌پردازد. موضوعاتی چون «تفکر، افضل عبادات»، «رابطه تفکر و نیاز»، و «اندیشه؛ عامل ایجاد تحول» از جمله محورهای اصلی این اثر به‌شمار می‌رود. نویسنده در ادامه، مباحثی همچون «اصالت تشخیص عقل»، «تفکر؛ دعوت‌کننده به خیر»، و «تفاوت تفکر با حدیث نفس و خیال» را مطرح کرده و به بررسی دقیق ارتباط میان «تفکر و تعقل» می‌پردازد. در بخش دیگر کتاب، مفاهیمی مانند «عقل؛ زبان مشترک میان ما و کفار»، «اول قیام لله و سپس تفکر»، و «تفکر در آیات خدا، درهم‌شکننده لذت‌ها» مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین نویسنده «تفکر» را وجه تمایز میان «دین سالم و دین انحرافی» می‌داند و رابطه‌ی میان «آرزو» و «تفکر» را نیز بررسی می‌کند؛ جایی که «آرزو» به منزله‌ی «ضربان قلب» و «رهایی از آرزو» عامل آزادی اندیشه معرفی می‌شود. از دیگر مباحث کتاب می‌توان به «تفکر؛ عامل بصیرت»، «روحیه بسیجی و ایثارگرایی نیازمند تفکر»، «حدود حجیت عقل»، «استعمار نو و تعطیلی فکر»، و نیز «استعمار فکری؛ یعنی پاسخ پیش از سؤال» اشاره کرد. نویسنده با تأکید بر نقش تفکر در «حفظ هویت ملی»، بر ضرورت بهره‌گیری درست از «فکر دیگران»، «تواضع در تفکر» و «نقش اخلاق در بالندگی اندیشه» تأکید دارد. او «اساس اخلاق» را «به‌کار انداختن فکر» دانسته و از «اصلاح فکر» و «ریشه‌های تربیتی تفکر» به‌عنوان پیش‌شرط‌های رشد عقلانی یاد می‌کند. در ادامه، به «روش پرورش تفکر در حوزه»، «تفکر فردی و جمعی»، و پیامدهای «راحت‌طلبی در افول تفکر» پرداخته شده است. همچنین نویسنده «عمل» را عامل رشد و بالندگی فکر معرفی می‌کند و توصیه دارد که «بیش از آنچه حرف می‌زنید فکر کنید» و «عقل خود را تعطیل نکنید». کتاب در پایان، به طرح مجموعه‌ای از «پرسش‌ها و پاسخ‌ها» در همین زمینه اختصاص یافته است تا ذهن خواننده را به تفکر بیشتر وادارد. دفتر نشر معارف تاکنون هشت اثر از آیت‌الله حائری شیرازی (ره) را منتشر کرده است: «تعلّق؛ محور تحول در انسان»، «آیینه تمام‌نما؛ گفتارهای عاشورایی»، «حکومت جهانی خدا؛ هفتاد نکته اعتقادی و اخلاقی»، «با علی(ع) در صحرا؛ شرح دو حکمت از نهج‌البلاغه»، «نماز»، «تفکر»، «تربیت دینی کودک» و «تحجّرگرایی» (ویژه حوزه و روحانیت).