کتاب چراغ گاز اثر پاتریک همیلتون، ترجمه سروش میدانکی، انتشارات بینش نو

کتاب «چراغ گاز» نوشته پاتریک همیلتون از آثار برجسته نمایشی به شمار می‌آید. این نمایشنامه با نگاهی دقیق به پدیده دستکاری روانی، تأثیر سوءاستفاده‌های ذهنی و روان‌شناختی بر سلامت روحی انسان را به تصویر می‌کشد. ### خلاصه داستان نمایشنامه «چراغ گاز» داستان درباره مردی است که تلاش می‌کند همسرش را متقاعد کند در حال از دست دادن عقل و سلامت روانی خود است. در این میان، او پنهانی به دنبال گنجی مخفی در خانه می‌گردد. روایت در لندن دوران ویکتوریا جریان دارد و شخصیت اصلی آن بلا مانینگهام، زن جوانی است که تحت فشار القائات همسرش، جک مانینگهام، به عقل و روان خود شک می‌کند. جک با استفاده از روش‌های مختلف روان‌شناختی، بلا را در شرایطی قرار می‌دهد که باور کند عقلش را از دست داده است. او عمداً چراغ‌های خانه را کم‌نور می‌کند تا همسرش دچار سردرگمی شود، سپس وسایل شخصی خود را پنهان می‌سازد و بلا را متهم می‌کند که آن‌ها را در جای اشتباه گذاشته است. این رفتارها باعث می‌شود بلا اعتمادبه‌نفسش را از دست بدهد و به زنی منزوی با روحیه‌ای شکننده تبدیل شود. ### ورود کارآگاه و کشف حقیقت در ادامه داستان، راف، کارآگاهی کهنه‌کار، نسبت به اتفاقات مشکوک در خانواده مانینگهام حساس می‌شود و به جک ظنین می‌گردد. با دخالت او، بلا کم‌کم پرده از حقیقت برمی‌دارد و نقشه پنهان شوهرش برای یافتن گنج را کشف می‌کند. ### اقتباس‌های سینمایی از «چراغ گاز» نمایشنامه «چراغ گاز» به دلیل فضای تعلیقی و مضمون روان‌شناختی خود بارها مورد اقتباس سینمایی قرار گرفته است. مشهورترین نسخه آن فیلم «چراغ گاز» به کارگردانی جرج کیوکر در سال ۱۹۴۴ است که اینگرید برگمن در آن نقش اصلی را ایفا کرد و با همین فیلم توانست جایزه اسکار را از آن خود کند. «چراغ گاز» نه تنها به عنوان یک اثر نمایشی کلاسیک جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تئاتر دارد، بلکه به دلیل پرداختن به موضوع دستکاری روانی و نمایش تأثیرات مخرب آن، همچنان اثری ماندگار و مورد توجه در عرصه ادبیات نمایشی و اقتباس‌های سینمایی است.