کتاب چهل چراغ اثر محمد ابراهیم باستانی پاریزی، انتشارات علم

«چهل‌ چراغ» روشنی‌بخش شب‌های تاریک و ظلمانی است. چل‌چراغ چراغدانی است از چوب یا نقره، که چراغ‌های فراوانی در آن می‌افروزند. نوعی قندیل بزرگ بلورین، سیمین یا زرین است که در بناهای مجلل برای روشنایی سالن‌ها به کار می‌رود. استاد ابراهیم باستانی پاریزی نام کتاب خود را «چل‌چراغ» نهاده است، زیرا بر این باور بود که بیان و تشریح تاریخ، همچون چراغی است که راه آیندگان را روشن می‌سازد. او در آغاز اثر خود از دوران کودکی، سال‌های تحصیل در پاریز، شیوه‌ آموزش در آن روزگار، وضعیت خانوادگی، ارتباطات، و رفت‌و‌آمدهای آن ایام سخن گفته است. در ادامه، نویسنده در یازده فصل به گونه‌ای داستانی و روایی، تاریخ و وقایع اجتماعی پاریز، کرمان، شیراز و شهرهای نزدیک را روایت می‌کند. موضوعات این کتاب گران‌سنگ به حدود هفتاد سال پیش بازمی‌گردد و سرشار از نکات تاریخی و اجتماعی ارزشمند است. باستانی پاریزی در کنار ذکر حوادث تاریخی و معاصر، مقالات فارسی متنوعی را گنجانده که رنگ و بوی تاریخ‌نگاری و خطابه دارند و بر جذابیت و شیرینی متن افزوده‌اند. این ترکیب هنرمندانه، «چل‌چراغ» را به اثری خواندنی و ماندگار در حوزه تاریخ‌نگاری ایران بدل کرده است.