کتاب حیوان اندیشمند اثر روبر مرل، ترجمه پرویز شهدی، انتشارات نشر تهران

کتاب «حیوان اندیشمند» اثری علمی‌تخیلی و سیاسی از نویسنده برجسته فرانسوی، روبر مرل، است. از این نویسنده پیش‌تر کتاب پرآوازه «مرگ کسب‌وکار من است» نیز با ترجمه احمد شاملو در ایران منتشر شده و با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است. داستان «حیوان هوشمند» درباره گروهی از دانشمندان آمریکایی است که در حوزه علوم رفتاری حیوانات، به‌ویژه دلفین‌ها، پژوهش می‌کنند. هدف اصلی آنان آموزش زبان انگلیسی به دلفین‌هاست تا بتوانند میان انسان و این حیوانات هوشمند نوعی ارتباط زبانی برقرار کنند. مسئول پروژه، دانشمندی تیزهوش و کاریزماتیک است که با تمام توان خود در جهت تحقق این هدف تلاش می‌کند، اما از انگیزه اصلی پشت این پژوهش بی‌خبر است. در ادامه روایت، او درمی‌یابد که هدف واقعی پروژه نه علمی، بلکه نظامی است و این تحقیقات برای بهره‌برداری از دلفین‌ها در عملیات‌های جنگ سرد طراحی شده است. رمان «حیوان هوشمند» بر پایه واقعیت‌های علمی و سیاسی دوران نگارش خود شکل گرفته و بازتابی از دغدغه‌های انسان مدرن درباره علم، اخلاق و قدرت است. بر اساس این اثر، فیلمی سینمایی با همین نام در سال ۱۳۵۲ (۱۹۷۳ میلادی) به کارگردانی مایک نیکولز ساخته شد که بازتاب گسترده‌ای در محافل هنری و علمی جهان داشت.