کتاب قمپز اثر عزیز نسین، ترجمه فاضل سوری، انتشارات علمی و فرهنگی

کتاب «قمپز» با نام کامل «سگی در سایه ارابه»، اثری است به قلم «عزیز نسین» که با طنزی تلخ و شیرین، به نقد خرافات و باورهای پوچی می‌پردازد که زاییده‌ی نادانی و ضعف ساختارهای اجتماعی‌اند. «عزیز نسین» نویسنده، مترجم و طنزنویسی برجسته از کشور ترکیه است؛ نامی که بی‌تردید برای علاقه‌مندان به ادبیات داستانی و طنز آشناست. او پس از پایان دوره‌ی خدمت افسری خود، فعالیت ادبی‌اش را به‌عنوان سردبیر گاهنامه‌ای طنز آغاز کرد. اما به‌دلیل استفاده از هجو برای افشای نابرابری‌های اقتصادی، نقد دیوان‌سالاری جامعه‌ی زمانش و نیز به‌سبب عقاید سیاسی‌اش، بیش از دویست بار به دادگاه احضار شد و چندین مرتبه نیز به زندان افتاد. بااین‌حال، نسین همواره با جهل و تعصب مبارزه کرد و از مدافعان سرسخت آزادی بیان و حق نقد به شمار می‌رفت. کتاب «قمپز» یا همان «سگی در سایه ارابه»، نمونه‌ای درخشان از طنز اجتماعی «عزیز نسین» است که بازتابی از نگاه تیزبین و تفکرات انتقادی او به شمار می‌آید. همانند بسیاری از آثارش، داستان «قمپز» نیز در یکی از روستاهای ترکیه می‌گذرد؛ جایی که مردم ساده‌دل آن، به‌ویژه شخصیتی به نام «ابراهیم بیک زوبوک»، نقش اصلی روایت را بر عهده دارند. رویدادهایی که نسین در این کتاب به تصویر می‌کشد، بازتابی از واقعیت‌های تلخی است که در بسیاری از جوامع خرافه‌پرور تجربه شده و همچنان تکرار می‌شوند. قلم طنزآمیز و تند نسین، با زهرخنده‌ای هوشمندانه، تصویری انتقادی و فراموش‌نشدنی از اوضاع اجتماعی و سیاسی روزگار خود در ترکیه ارائه می‌دهد؛ روایتی که هنوز برای خواننده‌ی امروز معنا و تازگی دارد.