کتاب تاریخمندی اندیشه‌ی اسلامی اثر محمد آرگون، ترجمه رحیم حمداوی، انتشارات نگاه معاصر

روش محمد ارکون پایه و اساس پروژه انتقادی او را شکل می‌دهد؛ به گونه‌ای که جدایی روش او از اهداف مطلوبش ممکن نیست. اقامت در غرب، موجب آشنایی و بهره‌گیری او از پیشرفت‌های علمی و دستاوردهای نوین در بررسی چندجانبه تاریخ شد. همچنین زندگی در محیطی سکولار از سال ۱۹۶۱، از یک سو او را از تکفیر، طرد و اتهامات بی‌اساس دور ساخت و از سوی دیگر، امکان اتخاذ موضعی مسئولانه در برابر مسئله شناخت، آزادی و معرفت را برایش فراهم آورد. نوشته‌های ارکون سرشار از روش‌های علمی و مدرن برگرفته از رشته‌هایی چون تاریخ، روان‌شناسی اجتماعی، زبان‌شناسی تاریخی، جامعه‌شناسی و دیگر علوم انسانی و اجتماعی است. این ویژگی، فهم اندیشه‌های او را برای خوانندگان دشوار کرده است. دشواری درک آثار ارکون عمدتاً از وفور اصطلاحات تخصصی و مفاهیم مدرن علوم انسانی در آثارش ناشی می‌شود. به‌کارگیری مقولات نو و شیوه‌های خاص در تحلیل و پیگیری موضوعات، بر پیچیدگی متون او می‌افزاید. هاشم صالح دراین‌باره می‌گوید: اگر خواننده با دو کتاب «کلمات و اشیا» و «دیرینه‌شناسی معرفت» از میشل فوکو آشنایی نداشته باشد، قادر نخواهد بود به درک اندیشه ارکون دست یابد. بااین‌حال، او ادامه می‌دهد که حتی اگر خواننده از تمام آثار فوکو آگاه باشد، باز هم فهم اندیشه‌های ارکون به‌سادگی ممکن نیست. در چنین شرایطی، لازم است دامنه حساسیت معرفت‌شناسی خود را گسترش دهد و از دستاوردهای زبان‌شناسی، تاریخ‌نگاری نو، مکتب آنال فرانسه، انسان‌شناسی دینی و علم ادیان تطبیقی بهره گیرد. مفهوم این سخن آن است که برای درک درست اندیشه‌های محمد ارکون، خواننده باید با مجموعه علوم انسانی که در بستر فرهنگ و تاریخ غرب زاده شده و هویت آن را شکل داده‌اند، آشنایی عمیق داشته باشد.