کتاب زندگی مولانا اثر بدیع الزمان فروزانفر، انتشارات نشر کتاب پارسه

کتاب «زندگی مولانا» به روایت بدیع‌الزمان فروزانفر، همچنان از معتبرترین منابع در شرح احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، پدر او سلطان‌العلما و یاران برگزیده‌اش چون صلاح‌الدین، حسام‌الدین، شمس‌الدین، برهان‌الدین محقق و پسرش سلطان ولد به‌شمار می‌رود. مطالعه این اثر برای کسانی که می‌خواهند مولانا را به‌درستی بشناسند، با زندگی و زمانه او آشنایی یابند و از سیر تربیت معنوی و روحانی‌اش آگاهی بیشتری پیدا کنند، ضروری است. بیشتر روایت‌هایی که امروزه درباره مولانا نقل یا نوشته می‌شود، برگرفته از همین کتاب است. فروزانفر نگارش این اثر ارزشمند را در سال ۱۳۱۴ به پایان رساند. او درباره آغاز تألیف «زندگی مولانا» چنین می‌نویسد: «سبب اصلی و انگیزه حقیقی توجه این ضعیف به تحقیق در تاریخ زندگانی و بررسی احوال مولانا جلال‌الدین آن بود که در تابستان سال ۱۳۰۸ یکی از اهل معرفت به من فرمود تا درباره ملاقات مولانا با شیخ سعدی، در کتاب‌های تذکره و منابع تاریخی مربوط به زندگانی این دو بزرگ جست‌وجو کنم و چگونگی این دیدار را بررسی نمایم. من به‌سبب اهمیت این پرسش، با تمام توان کوشیدم تا تا حد امکان به عمق این موضوع راه یابم و این نقطه تاریک را روشن کنم، زیرا می‌پنداشتم که پیشینیان دیگر جنبه‌های زندگی مولانا را به‌طور روشن و کامل بیان کرده‌اند. از این‌رو به مطالعه تذکره‌ها و تاریخ‌هایی که با این موضوع ارتباط داشتند پرداختم و مدت طولانی را صرف سنجش و مقایسه اخبار و روایات نمودم. اما هرچه بیشتر پیش رفتم، از مقصود دورتر شدم و هرچه بیشتر خواندم، کمتر دانستم؛ تا آن‌جا که نزدیک بود عزمم سست شود و از نومیدی رو به کار دیگر آورم.» کتاب «زندگی مولانا» در ده فصل تنظیم شده است: ۱. آغاز عمر ۲. ایام تحصیل ۳. دوره انقلاب و آشفتگی ۴. روزگار تربیت و ارشاد ۵. پایان زندگانی ۶. معاصران مولانا از میان مشایخ تصوف، علما و ادبا ۷. شهریاران و امیران هم‌عصر او ۸. صورت و سیرت مولانا ۹. آثار مولانا ۱۰. خاندان مولانا این ساختار، تصویری جامع از زندگی، اندیشه و تأثیر مولانا در تاریخ و فرهنگ ایران و جهان اسلام ارائه می‌دهد.